Dấu hiệu mắc bệnh trĩ sau sinh phải “coi chừng”

Bệnh trĩ bao gồm 4 loại phổ biến là: bệnh trĩ nội, trĩ ngoại, trĩ hỗn hợp và trĩ vòng. Ở mỗi loại bệnh trĩ khác nhau sẽ phát triển theo các giai đoạn với những triệu chứng cụ thể khác nhau. Tuy nhiên dưới đây, chúng tôi xin chỉ ra 3 dấu hiệu bệnh trĩ chung nhất giúp các mẹ đề phòng cũng như phát hiện bệnh sớm nhất trong trường hợp không may mắc phải.

1. Dấu hiệu đi ngoài ra máu: Đây là dấu hiệu xuất hiện đầu tiên ở bệnh trĩ.

• Ban đầu, lượng máu chảy rất ít khi người bệnh đi đại tiện, máu không lẫn vào phân và có màu đỏ tươi. Thường các mẹ chỉ có thể vô tình phát hiện bằng mắt thường hoặc thông qua giấy vệ sinh.
• Về sau, chứng đi ngoài ra máu nặng dần, lượng máu chảy mỗi lần đi đại tiện nhiều dần theo mức độ bệnh trầm trọng dần.

2. Triệu chứng sa búi trĩ: Đây là triệu chứng thứ 2 và cũng là triệu chứng điển hình nhất của bệnh trĩ. Khi rặn đại tiện, nếu các mẹ thấy có một “cục thịt hồng” lòi ra bên ngoài hậu môn thì chứng tỏ bệnh trĩ đã phát triển đến cấp độ 2. Cụ thể:

• Sa búi trĩ độ nhẹ: Búi trĩ lòi ra bên ngoài hậu môn sau đó lập tức tự co vào bên trong ống hậu môn.
• Sa búi trĩ độ nặng: Khi người bệnh rặn đại tiện, búi trĩ lòi ra bên ngoài hậu môn và không thể co lại bên trong nữa. Trừ khi người bệnh tác động nhét, ấn vào thì búi trĩ mới có thể thụt vào trong hậu môn.
• Sa búi trĩ biến chứng: Búi trĩ lòi ra bên ngoài hậu môn và mất hoàn toàn khả năng co lại, ngay cả khi người bệnh có tác động ấn, nhét trực tiếp.

3. Xuất hiện dịch nhầy quanh vùng hậu môn và có cảm giác đau: Đây là đặc điểm chung thứ 3, và cũng như các dấu hiện khác, cảm giác đau đớn và lượng dịch nhầy quanh hậu môn sẽ tăng dần theo từng giai đoạn bệnh.

Cách chữa bệnh trĩ sau sinh cho mẹ bỉm sữa tại nhà

Cảm giác đau rát, khó chịu vùng hậu môn là lý do khiến mẹ bỉm sữa luôn bị “nhấm nhói, khó ở”. Nhưng vì là thời gian sau sinh và cho bé ti nên cần hạn chế tối đa việc dùng các loại thuốc chữa trĩ. Bởi vậy, chữa trị bệnh trĩ tại chỗ nhằm làm giảm đau đớn và làm chậm sự phát triển bệnh có thể coi là phương pháp hữu hiệu nhất trong thời điểm này. Dưới đây, chúng tôi xin đưa ra một vài cách chữa trị bệnh trĩ sau sinh ngay tại nhà, mời các mẹ tham khảo nhé:

Trị bệnh trĩ sau sinh bằng rau mùng tơi

Lá mùng tơi giúp nhuận tràng, điều trị táo bón – nguyên nhân chính tác động gián tiếp gây ra bệnh trĩ. Vì vậy, việc ăn rau mùng tơi thường xuyên giúp chữa trị táo bón, giúp các mẹ đi đại tiện đễ dàng hơn đồng thời làm giảm chứng đi ngoài ra máu rất tốt.

• Chuẩn bị: một mớ rau mùng tơi đã được nhặt sẵn và rửa sạch + 300g tôm (có thể dùng tôm tươi hoặc tôm khô) + và bột nêm, mì chính + gia vị.
• Cách làm : Cho tôm vào nồi đun với khoảng 1 lit nước sạch. Đun sôi và vặn nhỏ đun thêm khoảng 5 phút để tôm chín (đối với tôm khô thì đun lâu hơn để nước canh có vị ngọt). Sau đó vặn lửa to, cho rau mùng tơi và nêm gia vị vừa vặn. Đun khoảng 3 phút, khi rau chính thì có thể bắc ra và dùng trực tiếp.

Lưu ý: Từ khi thả rau mồng tơi vào, cần để lửa to để rau không bị nồng, đỏ. Nếu các mẹ không muốn ăn canh rau mùng tơi và tôm, thì có thể nấu canh rau mùng tơi thường.

Chữa bệnh trĩ bằng rau diếp cá

Rau diếp cá có khả năng kháng khuẩn, ngăn ngừa viêm nhiễm búi trĩ tại chỗ, đồng thời làm giảm sưng đau vùng hậu môn rất hiệu quả. Theo kinh nghiệm dân gian, rau diếp cá được ví như “khắc tinh” của bệnh trĩ.

Cách làm:

Cách 1: Lấy nước rau diếp cá ngâm rửa hậu môn

Chuẩn bị: 300g rau diếp cá tươi đã rửa sạch + 1 thìa muối tinh.

Cách làm:

• Cho rau diếp cá và muối tinh vào đun cùng 1 lit nước sạch.
• Khi nồi sôi đun thêm 15 phút thì tắt bếp.
• Chắt nước ra thau sạch và chờ đến khi nước còn nóng ấm thì dùng ngâm hậu môn. Khi nước nguội tiến hành rửa hậu môn một lần nữa.
• Thực hiện ngày 1 – 2 lần sẽ thấy cảm giác đau rát, khó chịu vùng hậu môn được giảm đáng kể.

Cách 2: Dùng lá rau diếp cá đắp trực tiếp vào búi trĩ

Chuẩn bị: 1 nắm lá rau diếp cá tươi, đem rửa sạch và ngâm với nước muối loãng 20 phút để rau được đảm bảo. Sau đó vớt và để ráo nước.

Cách làm: Lấy lá rau diếp cá đã chuẩn bị mang giã nát hoặc xay nhỏ. Lấy thành phẩm thu được đem đắp trực tiếp vào vùng hậu môn. Dùng miếng vải mềm sạch hoặc bông gạc để cố định trong khoảng 1h thì tháo bỏ. Ngày thực hiện 2 lần sáng – tối.

Kiên trì thực hiện hàng ngày sẽ làm thấy kích thước búi trĩ teo giảm, cảm giác sưng đau hậu môn cũng được giảm đáng kể.

Dùng nghệ tươi ngăn ngừa viêm nhiễm búi trĩ

Thành phần chính trong nghệ tươi là hoạt chất curcumin – đã được chứng minh có tác dụng tích cực trong việc giảm sưng tấy, giảm đau, ngăn ngừa viêm nhiễm búi trĩ và hỗ trợ làm giảm kích thước búi trĩ hiệu quả.

Cách làm:

• Lấy 1 củ nghệ tươi và đem rửa sạch, gọt vỏ.
• Cắt nghệ thành từng lát rồi đem giã nhuyễn.
• Vắt lấy nước cốt nghệ tươi bằng một miếng vải sạch.
• Dùng tăm bông chấm nước cốt nghệ tươi vào búi trĩ và vùng hậu môn.
• Chấm 3 – 4 lần trong ngày. Khi áp dụng sẽ thấy cảm giác ngứa, sưng tấy, đau đớn tại vùng hậu môn và búi trĩ giảm bớt.

Chữa trị bệnh trĩ sau sinh bằng cây lá bỏng

Chuẩn bị: 6 lá bỏng to, mọng nước + 3 quả bồ kết (loại khô hoặc tươi đều được).

Thực hiện:

• Rửa sạch các nguyên liệu trên rồi cho vào nồi đun cùng 1,5 lit nước sạch. Lưu ý bồ kết nên bẻ nhỏ.
• Vặn nhỏ lửa khi nồi nước sôi, rồi tiến hành đun thêm 15 phút để các tinh chất phôi ra theo nước thì tắt bếp.
• Đổ nước lá bỏng ra chậu sạch, chờ đến khi nước còn nóng ấm thì tiến hành ngâm hậu môn khoảng 20 – 30 phút. Khi nước nguội thì rửa lại với nước lá bỏng một lần nữa.
• Thực hiện 1 lần/ngày sẽ giúp các mẹ giảm cảm giác ngứa rát và ngăn ngừa viêm sưng búi trĩ hiệu quả.

Dùng lá non hoa thiên lý chữa trị bệnh bệnh trĩ sau sinh

Chuẩn bị: 100g lá non hoa thiên lý + 1/4 thìa cafe muối tinh.

Cách làm: 

• Rửa sạch lá non thiên lí rồi cho vào giã nát cùng muối tinh đến khi thấy có nước.
• Vắt lọc nước cốt lá thiên lý và loại bỏ bã bằng miếng vải sạch.
• Dùng bông y tế thấm nước lá thiên lí và chấm vào các bũi trĩ. Ngày thực hiên 3 – 4 lần.
• Sau khoảng 2 tuần người bệnh sẽ cảm nhận được sự tiến triển của bệnh.

Lưu ý: Với các cách làm ngâm rửa búi trĩ, đắp vùng hậụ môn trị trĩ, trước khi tiến hành các mẹ nên vệ sinh sạch vùng hậu môn bằng nước ấm pha loãng giúp kết quả đạt được tốt hơn

Mời các mẹ tham khảo thêm:

• Mắc bệnh trĩ sau sinh có tự khỏi được không?
• Bị trĩ nội khi mang thai 3 tháng cuối phải làm sao?

Trên đây là một số mẹo giúp điều trị bệnh trĩ sau sinh, làm giảm đau rát, khó chịu cho các mẹ bỉm sữa khi không thể dùng thuốc chữa bệnh. Mong các mẹ luôn khỏe mạnh để chăm sóc bé tốt và sớm “xóa sổ” căn bệnh trĩ nhé.

Lưu ý trước khi giảm cân sau sinh

Thực hiện giảm cân 6 tuần sau khi sinh

Bạn cần có thời gian để cho cơ thể phục hồi lại sức khỏe sau khi sinh trước khi bước vào giai đoạn áp dụng chế độ ăn uống kiêng khem để giảm cân. Thời gian cơ thể bạn cần để có thể trở lại bình thường là khoảng sáu tuần sau khi sinh. Nếu bạn đang cho con bú thì bạn nên đợi một khoảng thời gian lâu hơn để bắt đầu chế độ ăn uống kiêng khem, mặc dù bạn vẫn có thể giảm cân từ từ trong quãng thời gian này bằng cách nạp một lượng calo vừa phải vào cơ thể.

Kiên nhẫn và giảm cân từ từ

Cân nặng của bạn sau khi sinh là sự tích lũy theo thời gian từ lúc mang thai nên việc giảm cân không thể nhanh chóng trong vài ngày là xong được mà bạn cần phải có một khoảng thời gian dài. Và đặc biệt bạn cần lưu ý không nên giảm cân quá nhanh khi đang cho con bú bởi cân nặng khi tăng lên được dùng để sản sinh sữa cho con. Giảm cân quá nhiều và quá nhanh có thể gây cản trở quá trình sản sinh sữa. Mỗi người đều có một lịch trình giảm cân khác nhau ở các mức độ khác nhau.

Cách giảm cân sau sinh

Ăn uống đầy đủ, lành mạnh

Nhịn ăn không phải là cách tốt để giảm cân và đặc biệt với những người cho con bú. Trong thời gian cho con bú bạn cần ăn uống đủ chất và lượng calo bổ sung vào cơ thể mỗi ngày không được ít hơn 1500 – 1800 calo.

Việc ăn uống đầy đủ giúp bạn giảm được cảm giác đói và giúp kiểm soát được việc ăn uống dễ dàng hơn. Thay vào việc tập trung ăn 3 bữa chính mỗi ngày thì bạn nên chia nhỏ thành 5-6 bữa ăn nhỏ. Bữa ăn phụ có thể là 1 ly sữa, 1 cốc yến mạch, ngũ cốc, trái cây, bánh mỳ…

Sau khi sinh bạn không nên loại bỏ hoàn toàn tinh bột mà nên giảm dần lượng tinh bột và thay bằng những loại cá, trái cây, rau xanh,… Bạn nên lựa chọn một chế độ ăn lành mạnh với các món luộc, nướng, hấp, cố gắng hạn chế tinh bột, dầu, muối, đồ ngọt.

Bạn nên lựa chọn những loại thức ăn giàu sắt, protein và canxi thay vì những thực phẩm chứa nhiều chất béo và đường bởi những thực phẩm đó vừa tốt cho mẹ sau sinh vừa giúp bạn no lâu. Một số loại thực phẩm bạn có thể lựa chọn như:

• Thực phẩm giàu sắt: Các loại rau có màu xanh lá, hoa quả họ cam và các loại ngũ cốc nguyên hạt
• Thực phẩm giàu protein: trứng, sữa, cá, thịt, các loại đâu…
• Thực phẩm giàu canxi: tôm, cua, ốc, tép, rong biển, cá, phô mai, sữa và các sản phẩm từ sữa, các loại đậu… Bạn có thể xem cách bổ sung canxi sau sinh ở đây nhé.

Ăn uống đủ chất và đúng không chỉ giúp bạn giảm cân hiệu quả mà còn cải thiện cả chất lượng sữa mẹ nên bạn cần tránh các loại thực phẩm chế biến sẵn, thức ăn nhiều đường, nhiều muối.

Xem chi tiết tại: Sau sinh nên ăn gì?

Nuôi con bằng sữa mẹ

Bạn đã biết sữa mẹ là nguồn dinh dưỡng tốt nhất cho sức khỏe và hệ miễn dịch của trẻ nhỏ. Không chỉ vậy, việc nuôi con bằng sữa mẹ giúp bạn đốt cháy được 300 – 500 calo mỗi ngày và đây được coi là phương pháp giảm cân hiệu quả cho phụ nữ sau sinh.

Uống nhiều nước

Uống nhiều nước và đặc biệt nước ấm sẽ giúp lượng sữa về nhiều hơn. Uống nhiều nước vừa giúp thanh lọc cơ thể, làm tăng sự trao đổi chất và đốt cháy calo, đồng thời còn đẩy lùi cơn đói và thèm ăn.

Mỗi ngày uống đủ 3 lít nước (nước lọc, sữa, nước trái cây, canh rau,…) bạn cần lưu ý tuyệt đối không được uống nước ngọt, nước có ga và các loại đồ uống có cồn như bia, rượu.

Để đạt được hiệu quả tốt và nhanh hơn, có thể áp dụng các công thức nước uống giảm cân phổ biến được nhiều người thực hiện thành công như trà lá sen, trà gừng, trà gạo lứt,…

Ngủ đủ giấc, tránh stress

Căng thẳng, mất ngủ trong quá trình nuôi con là điều khó tránh khỏi vì phải chăm sóc con và sinh hoạt theo giờ giấc của con. Thế nhưng bạn có thể nhờ thêm sự trợ giúp của người thân để cùng chăm sóc, san sẻ công việc để được nghỉ ngơi nhiều hơn. Ngủ trước 23h và ngủ đủ 6 – 7 tiếng mỗi ngày sẽ giúp bạn đảm bảo sức khỏe, tránh mệt mỏi bởi mể mỏi cơ thể sẽ sản sinh cortisol và những hormone gây stress khác làm tăng cân.

Tập thể dục

Khi cơ thể bạn đã hồi phục sau sinh, bạn có thể chọn một hoạt động thể chất phù hợp với mình. Việc luyện tập thể dục chính là cách giảm béo sau sinh lành mạnh nhất vì nó đồng thời giúp cho sức khỏe của bạn tốt hơn.

Các bài tập luyện cũng không cần phức tạp như khi đến phòng tập, các mẹ chỉ cần đi bộ khi đẩy xe cho bé, bế bé đi dạo mỗi ngày, tập những bài tập thể dục đơn giản cũng có thể giúp đốt cháy mỡ thừa hiệu quả. Yoga cũng là một hình thức tập luyện nhẹ nhàng, phù hợp với các mẹ bỉm sữa, giúp thư giãn đầu óc và hỗ trợ giảm béo tốt.

Cảnh báo

Cho dù mong muốn giảm cân thế nào thì bạn cũng cần chăm sóc sức khỏe sau sinh của mình để chăm con và duy trì lượng sữa cho con bú. Bạn không nên nóng vội để giảm cân nhanh một cách mù quáng. Để chắc chắn rằng các phương pháp mình thực hiện an toàn và hiệu quả bạn nên nhờ sự tư vấn của bác sĩ.

Bệnh lòi dom ở phụ nữ sau sinh

Bệnh trĩ (hay dân gian còn thường gọi là bệnh lòi dom) là căn bệnh có thể gặp ở mọi độ tuổi, người lớn, trẻ nhỏ và đặc biệt là ở phụ nữ mang thai và sau khi sinh. Đây có thể hiểu là sự giãn nở quá mức của các đám rối tĩnh mạch trong vùng trực tràng – hậu môn. Theo thời gian chúng phát triển lớn dần và tạo thành các búi trĩ lòi ra bên ngoài hậu môn mỗi khi người bệnh rặn đại tiện.

Bệnh lòi dom ở phụ nữ mang thai và sau khi sinh thường hình thành do các nguyên nhân như:

• Do khi mang bầu, các chị em thường bị chứng táo bón kéo dài, việc đi đại tiện khó khăn phải rặn mạnh khiến các đám rối tĩnh mạch trĩ giãn nở nhanh chóng, lâu dần gây ra lòi dom.
• Thói quen lười ăn rau xanh, chất xơ, lười uống nước vì không muốn đi tiểu nhiều lần trong ngày.
• Khi mang thai, bào thai phát triển và túi nước ối lớn dần chèn ép vào các tĩnh mạch vùng xương chậu và vùng hậu môn – trực tràng khiến chúng giãn nở nhanh chóng hình thành nên các búi trĩ.
• Trong quá trình sinh nở, đa số các chị em sẽ bị rạch tầng sinh môn. Nhưng khi khâu có thể bị khâu chít vào một số mạch máu ở hậu môn, làm tĩnh mạch dính liền với nhau gây ra trĩ.
• Khi “vượt cạn” phụ nữ dùng lực rặn nhiều, em bé đi ra tạo áp lực lớn cho toàn bộ vùng bụng, vùng xương chậu, tử cung và vùng trực tràng hậu môn làm cho tình trạng bệnh trĩ nặng hơn, các búi trĩ sa ra bên ngoài và có thể không co vào trong hậu môn.
• Bệnh lý ung thư trực tràng, u bướu vùng tiểu khung cũng có thể gây chèn ép và cản trở đường về của tĩnh mạch làm cho đám rối trĩ căng phồng lên, gây bệnh.

• Do phụ nữ sau sinh sức khỏe kém, không vận động thường xuyên, nằm và ngồi nhiều khiến cơ thể bị trì trệ

Mẹo chữa lòi dom ở phụ nữ sau sinh

Việc điều trị bệnh lòi dom ở phụ nữ đang mang bầu và sau sinh thường gặp rất nhiều khó khăn do người bệnh không thể dùng các loại thuốc điều trị bệnh. Dưới đây là một số mẹo giúp hỗ trợ điều trị lòi dom ở phụ nữ sau sinh mà dinhduongbabau.net xin giới thiệu đến các mẹ bỉm sữa:

1.Chữa lòi dom ở phụ nữ sau sinh bằng rau diếp cá

Chuẩn bị: Chuẩn bị lá rau diếp cá tươi, nhặt bỏ cọng và lá già, lá sâu. Rửa sạch rau và đem ngâm cùng nước muối loãng khoảng 20 phút. Sau đó vớt ra và để ráo nước.

Cách 1: Làm detox rau diếp cá uống hàng ngày

Cho khoảng 300g rau diếp cá đã chuẩn bị vào máy xay xay nhuyễn sau đó cho thêm khoảng 300ml – 500ml nước lọc vào và xay đều. Dùng vải mềm hoặc dây lọc lọc bỏ bã và uống nước. Có thể pha thêm một chút đường hoặc mật ong để có thức uống thơm ngon hơn.

Cách 2: Đắp rau diếp cá vào búi dom

 Dùng rau diếp cá đã rửa sạch, giã nát và đắp lên vùng hậu môn. Tiếp đến dùng miếng gạc hoặc vải mềm cố định lại đảm bảo lá rau diếp cá tiếp xúc trực tiếp với vết thương. Để khoảng 30 – 40 phút thì thay lượt 2. Kiên trì sử dụng cho tới khi bệnh thuyên giảm.

Cách 3: Xông hơi, ngâm rửa búi trĩ và hậu môn bằng nước rau diếp cá

Cho rau vào nồi đun cùng khoảng 1 lit nước và 1 thìa muối tinh. Khi nồi sôi tiếp tục đun thêm khoảng 15 phút. Dùng nồi nước lá diếp cá còn nóng xông vùng hậu môn và búi dom cho tới khi nước ấm có thể tiếp tục dùng nước này ngâm, rửa vùng hậu môn và búi dom giúp giảm bớt cảm giác ngứa, khó chịu và làm teo búi dom khá hiệu quả.

2. Dùng cây hoa thiên lý chữa lòi dom ở phụ nữ sau sinh

Chuẩn bị: 150g lá non rửa sạch + nửa thìa cafe muối tinh.

Cách làm: Cho lá thiên lý và muối tinh vào cối giã nát thành nước.

Cách dùng: 

• Cách 1: Dùng lá thiên lý giã nát đắp trực tiếp vào búi trĩ và vùng hậu môn. Cố định lại bằng miếng gạc và để khoảng 30 – 40 phút. Sau đó bỏ đi và đắp lần 2.
• Cách 2: Dùng miếng vải sạch lọc lấy nước cốt và loại bỏ bã. Lấy bông y tế hoặc bông gòn thấm nước cốt chấm vào búi trĩ và vùng hậu môn. Ngày thực hiện 3 – 4 lần.

Lưu ý: Trước khi thực hiện xông hơi, ngâm rửa hoặc đắp lá vào bũi trĩ, người bệnh nên vệ sinh sạch vùng hậu môn, búi trĩ bằng nước ấm pha muối loãng giúp hiệu quả đạt được cao hơn.

3. Dùng nhựa đu đủ xanh chữa lòi dom ở phụ nữ sau sinh

Chuẩn bị: Chuẩn bị một quả đu đủ xanh, tươi.

Cách làm: Bổ quả đu đủ làm hai nửa. Tiến hành buộc úp hai nửa đủ đủ và hai bên chân, lưu ý hướng phía cuống đu đủ quay hướng lên đầu. Nhựa đu đủ sẽ tác dụng làm co các mạch máu trong búi dom làm săn se và teo dần giúp điều trị bệnh trĩ an toàn. Tuy nhiên, phương pháp này không mang lại hiệu quả tức thời, người bệnh cần kiên trì thực hiện trong thời gian nhất định để đạt được hiệu quả điều trị bệnh.

Trên đây là một số mẹo giúp hỗ trợ điều trị lòi dom ở phụ nữ sau sinh an toàn, sử dụng các loại rau củ tự nhiên, lành tính. Nhưng vì là các mẹo dân gian được lưu truyền chữa bệnh trĩ nên hiệu quả đạt được trên từng bệnh nhân sẽ khác nhau tùy thuộc vào cơ địa người bệnh, mức độ bệnh và sự kiên trì áp dụng hàng ngày. 

Có đến 25% – 40% phụ nữ sau sinh gặp phải hiện tượng đau lưng sau sinh. Dưới đây là nguyên nhân gây xuất hiện những cơn đau lưng sau sinh:

Nguyên nhân gây đau lưng sau sinh

1. Thiếu canxi sinh lý

Sau khi mang thai, canxi tham gia vào quá trình chuyển hóa xương, nếu cơ thể mẹ không cung cấp đủ lượng canxi cho cả mẹ và bé thì bé sẽ lấy canxi từ người mẹ dẫn tới sự thiếu hụt canxi nặng khi mang thai và sẽ dẫn đến tình trạng đau lưng. Càng ở những tháng cuối nhu cầu canxi càng tăng lên để đáp ứng với nhu cầu tăng trưởng của bé trong bụng mẹ nên những cơn đau lưng của mẹ có thể trở nên đau đớn, khó chịu hơn.

Sau khi sinh mẹ phải tốn rất nhiều năng lượng để vượt cạn nên cơ thể khá yếu và cần thời gian phụ hồi. Sau khi sinh cần cho con bú thường xuyên, đầy đủ nên lượng canxi cũng bị thiếu hụt nên cũng gây ra đau lưng

Nếu trong thời kỳ mang thai trước đó, thai phụ không đáp ứng đủ canxi thì sau sinh, cộng thêm việc cho con bú, thì sự thiếu hụt canxi càng trầm trọng.

Biện pháp phòng ngừa:

– Cân bằng dinh dưỡng và chế độ ăn uống hợp lý khi mang thai, mẹ cần tránh tăng cân quá mức gây gánh nặng lên thắt lưng, làm tổn hại đến cơ bắp và dây chằng. Và cần chú ý đến việc bổ sung canxi trong từng giai đoạn của thai kỳ.

– Tăng cường dinh dưỡng sau sinh: Mẹ bổ sung dinh dưỡng phù hợp với từng giai đoạn thai kỳ và cần tăng cường dinh dưỡng để kịp thời bù đắp năng lượng mất đi trong quá trình sinh, đảm bảo phục hồi sức khỏe tốt, đồng thời cung cấp đủ sức cho bé.

2. Giãn dây chằng sinh lý

Sự thay đổi nội tiết trong quá trình mang thai có thể làm nới lỏng các khớp và các dây chằng nối với xương chậu, cột sống, khiến cho vùng lưng kém ổn định hơn và gây đau. Sau khi sinh, hệ thống nội tiết chưa kịp trở lại như trạng thái trước khi mang thai nên các dây chằng xương chậu chưa kịp đàn hồi nên sẽ gặp tình trạng đau lưng sau sinh.

Thêm vào đó, khi mang thai tử cung mở rộng và trải dài, làm suy yếu cơ bụng và thay đổi tư thế, sức nặng của thai làm cột sống bị kéo về phía trước, khiến lưng của thai phụ cũng trở nên căng hơn và dễ bị đau hơn.

Biện pháp phòng ngừa:

Sau khi sinh mẹ nên cố gắng nghỉ ngơi và đặc biệt là trong 24 giờ đầu tiên sau sinh, người mẹ cần được tạo điều kiện nghỉ ngơi, vận động nhẹ để được tạo điều kiện tống sản dịch còn ứ đọng lại trong tử cung để tử cung phục hồi nhanh hơn. Vận động cũng giúp máu lưu thông tốt hơn, giúp giảm đau lưng.

Khi ngồi cho con bú, ngoài việc cho con bú đúng tư thế, bạn nên lót một chiếc gối sau lưng để giảm áp lực lên vùng thắt lưng và cột sống.

3. Vận động sau sinh không đúng cách

Sau khi sinh, bạn có thể thường xuyên phải cúi xuống để chăm sóc bé như tắm rửa, mặc quần áo, thay tã, làm việc nhà,… những công việc đó gây áp đảo lên vùng cơ thắt lưng gây ra căng cơ thắt lưng và đau.

Biện pháp phòng ngừa:

Nên nhờ thêm sự giúp đỡ của người thân trong thời gian đầu sau sinh, không làm việc nặng, không bê, nâng đồ quá cao, cần chú ý nghỉ ngơi, tránh đứng lâu hoặc ngồi xổm thường xuyên, không thực hiện các động tác mạnh như chạy nhảy… để tránh gây đau lưng.

Giảm động tác cúi xuống là một trong những cách hiệu quả để giảm căng cơ thắt lưng, qua đó ngăn ngừa được đau lưng sau sinh.

4. Tư thế cho con bú

Thời gian đầu sau sinh đặc biệt là những bà mẹ sinh con lần đầu vẫn còn bỡ ngỡ, vụng về trong việc cho con bú nên cố tìm cách để con bú thoải mái nhất đã vô tình khiến cơ thể mình phải gập người, gồng người lên hết cỡ để nhìn con làm căng cơ cổ và lưng. Nguyên nhân này là khá phổ biến với hầu hết mẹ mới sinh con.

Nhiều mẹ còn hay bế con ở tư thế ngồi, đặt bé trong vòng tay còn gây mỏi cơ bắp và dẫn đến đau lưng sau sinh hoặc thải sinh dịch chậm gây tụ máu vùng chậu.

Biện pháp phòng ngừa:

Thay đổi tư thế cho con bú thường xuyên và tìm ra tư thế cho con bú để cả mẹ và bé thoải mái để giảm mệt mỏi. Tránh cho con bú quá lâu, nếu có, trong quá trình cho trẻ bú thì mẹ nên vận động phần cổ liên tục, chẳng hạn như động tác xoay cổ, lắc cổ hay thực hiện vặn nhẹ phần thắt lưng để sau khi con bú xong có thể nằm xuống giường nghỉ ngơi, kéo giãn tay chân và thư giãn cơ thể.

Khi cho con bú, lưu ý để bé sát người mình để tránh gây áp lực cho lưng khi buộc phải cúi xuống để con có thể bú tới.

5. Đau lưng sau khi mổ lấy thai

Đau lưng sau sinh thường gặp ở những người sinh mổ và đau hơn những người sinh thường. Nguyên nhân gây ra có thể do gây tê tủy sống, một thao tác giúp thai phụ sinh mổ không cảm thấy đau đớn. Vị trí gây tê thường là ở tủy sống dưới lưng. Ban đầu bạn có thể không thấy đau, nhưng sau đó những cơn đau lưng kèm theo tác dụng phụ của thuốc sẽ khiến bạn đau lưng nhiều hơn bình thường.

Biện pháp phòng ngừa:

Sau khi sinh mổ cần chăm sóc kỹ lưỡng hơn khi sinh thường. Cố gắng đừng để cơ thể bị thừa cân, cho con bú đúng tư thế hay không nâng vật nặng để giảm áp lực lên cột sống…

Một số biện pháp giúp giảm đau lưng sau sinh

Đi bộ

Việc đau lưng rất gây khó chịu nhưng bạn cũng cần di chuyển vận động nhẹ nhàng và đi bộ là phương pháp luyện tập an toàn để bắt đầu gần như ngay lập tức sau khi sinh thường hoặc sinh mổ.

Đi bộ sẽ giúp máu lưu thông tốt hơn giúp giảm đau lưng. Bạn hãy đi từ từ và đi với khoảng cách ngắn trong những tuần đầu tiên, tốt nhất, mới đầu bạn chỉ nên đi lại trong phòng.

Bài tập vận động khác

Nằm ngửa, lưng đặt lên sàn, hai chân cong, bàn chân đặt xuống sàn. Hít vào thót bụng, mở rộng lồng ngực. Thở ra nâng hông lên, giữ trong giây lát, hạ xuống nhẹ nhàng. Thực hiện 8 – 10 lần.

Tuy nhiên, đây là phương pháp chỉ phù hợp với những người đau lưng nhẹ. Còn với những trường hợp cơn đau lan tỏa ở lưng, mông, đùi, dọc bắp chân và đôi khi lan tới bàn chân, bạn cần phải đi gặp ngay bác sỹ. Nếu đau dai dẳng bạn cũng phải đi khám.

Chú ý đến tư thế cho con bú

Khi đứng cho bé bú thì nên đứng thẳng và khi ngồi thì nên ngồi thẳng lưng kể cả khi bé bú bình và làm vệ sinh. Bạn cần ngồi trên những chiếc ghế mềm mại thoải mái có tay vịn và lót một chiếc gối sau lưng. Cho bé bú ở nhiều tư thế khác nhau, bế bé sát vào người hơn là để xa.

Bên cạnh đó, bạn cũng nên lưu ý rằng, khi bế bé hay nâng vật nặng thì hơi cong chân để giảm áp lực lên cột sống. Bạn không nên nâng bất cứ vật gì nặng hơn em bé trong 8 tuần đầu tiên.

Xem thêm: Mách mẹ những tư thế cho con bú đúng cách

Cải thiện tư thế

Nếu bạn có thói quen như đi thõng vai xuống, ngồi quá lâu trước màn hình TV hay máy tính… có thể là nguyên nhân thường gặp nhất khiến bạn đau lưng. Vì thế bạn cần cải thiện những tư thế đó và tập đứng thẳng, ngồi ở tư thế đúng để giảm đau lưng đáng kể.

Ngoài ra, bạn cũng nên tránh bắt chéo chân vì điều này khiến khung xương chậu bị vặn và cột sống có xu hướng vặn ngược lại để bù đắp.

Đau đầu sau sinh phổ biến hơn chúng ta nghĩ

Theo Merle Diamond, MD – Giám đốc của Diamond Headache Clinic, có đến 50% tỷ lệ sản phụ gặp phải rắc rối với vấn đề đau đầu sau sinh chỉ từ 1 ngày đến 2 tháng sau khi đứa trẻ chào đời.

Những nhà nghiên cứu thuộc trường Đại học Y khoa Cincinnati đã nghiên cứu trên 95 phụ nữ sau khi sinh con (điều kiện không có tiền sử bệnh động kinh hoặc các bệnh lý liên quan đến đau đầu, đau nửa đầu) và công bố kết quả trên Tạp chí Sản khoa và Phụ khoa Hoa Kỳ như sau:

• 50% sản phụ bị đau nửa đầu căng thẳng.
• 24% đau đầu tiền sản giật/sản giật.
• 16% đau đầu do vấn đề ở cột sống.
• 10% sản phụ đầu đầu kèm theo các dấu hiệu bất thường nguy hiểm liên quan đến não bộ, ví dụ như chảy máu não, tai biến mạch máu não…

Một nghiên cứu khác lại cho biết, thậm chí có đến 83% bà mẹ gặp vấn đề với đau đầu sau khi sinh, nhưng nghiên cứu này thống kê khá đơn giản với những triệu chứng bình thường, tính cả ở thể nhẹ.

Chỉ khoảng sau sinh 24 giờ các bà mẹ có thể gặp phải chứng đau đầu sau sinh nhưng phổ biến là khoảng thời gian 4 – 6 ngày sau đó.

Nguyên nhân bị đau đầu sau sinh

• Do sự căng thẳng, stress: Đây là nguyên nhân chủ yếu gây đau đầu sau sinh. Sau khi sinh, chị em phụ nữ hay rơi vào tình trạng lo âu, căng thẳng mệt mỏi do chăm lo cho con nhỏ.
• Một số chị em phụ nữ bị đau đầu trong những chu kì đầu mang thai cũng là một trong những nguyên nhân gây đau đầu sau sinh.
• Sự tụt giảm đột ngột của lượng estrogen trong máu giảm mạnh khiến áp lực thành mạch máu tăng cao gây nhức đầu.
• Sau khi gây tê ngoài màng cứng do quá trình gây tê khi sinh con cũng khiến chị em phụ nữ bị đau đầu. Thời gian đau đầu dạng này từ 5 ngày tới 1 tuần.
• Khi sinh, cơ thể bị mất máu khá nhiều cũng là nguyên nhân gây ra bệnh đau đầu.

Những ai có nguy cơ cao bị đau đầu sau sinh?

• Phụ nữ mang thai và sinh con sau độ tuổi 35
• Phụ nữ có tiền sử bị đau đầu, đau nửa đầu hoặc các bệnh lý liên quan đến não bộ, thần kinh, tim mạch, máu.
• Phụ nữ sử dụng nhiều các chất kích thích (bia rượu, thuốc lá, cafe, ma túy…).
• Phụ nữ phải chịu nhiều áp lực, stress, sống trong môi trường và không gian không thoải mái, không có sự yêu thương, quan tâm chăm sóc.
• Bà mẹ giảm cân sớm sau khi sinh: Nhiều kết quả thống kê đã chỉ ra rằng, thời gian người mẹ bắt đầu giảm cân và thời gian những cơn đau đầu sau sinh xuất hiện thường khá trùng hợp. Điều này dẫn đến khuyến cáo rằng mẹ nên có chế độ dinh dưỡng hợp lý, vừa để chắc chắn đảm bảo cho chất lượng nguồn sữa con bú, vừa tốt cho chính sức khỏe của bản thân mình.

Làm thế nào để giảm triệu chứng đau đầu sau sinh?

Trong quá trình mang thai và sau khi sinh người phụ nữ không được tự ý dùng thuốc kể cả là những loại thuốc không theo kê đơn thông thường mà cần đến gặp chuyên gia để được tư vấn phương pháp điều trị phù hợp với từng bệnh.

Đau đầu sau sinh dễ khiến mẹ bị ảnh hưởng cả sức khỏe và tâm lý, vậy nên, nên có những biện pháp áp chế phù hợp trong giới hạn an toàn để hạn chế các tác động của căn bệnh này. Một số giải pháp an toàn và đơn giản cho mẹ bị đau đầu sau khi sinh như sau:

• Hãy tranh thủ nghỉ ngơi, ngủ trưa hoặc ngủ bất cứ khi nào có thể và nên nhờ chồng hoặc bố mẹ chồng giúp đỡ thêm việc chăm con. Tuy nhiên, mẹ cũng đừng kéo dài giấc ngủ lâu hơn 30 phút, vì ngủ nhiều hơn sẽ khiến sự tập trung bị gián đoạn, mẹ sẽ càng cảm thấy mệt mỏi hơn sau khi ngủ dậy đấy.
• Uống đủ nước để cả cơ thể và não bộ được hoạt động bình thường.
• Chườm nóng/lạnh hoặc dùng một chiếc khăn nhỏ và nhúng vào giấm trắng, sau đó đắp lên đầu, khoảng 2 tiếng thực hiện lại 1 lần sẽ cảm thấy cơn đau dịu bớt đi khá nhiều.
• Xoa bóp đầu, massage nhẹ nhàng, bấm huyệt… mỗi khi xuất hiện chứng đau đầu.
• Tập một vài động tác thể dục nhẹ nhàng đơn giản, đi bộ thư giãn vài phút khi có điều kiện, làm một vài động tác cử động đơn giản tại chỗ… để đầu óc thư giãn, thư thái hơn.
• Thư giãn với tinh dầu cũng là cách để cải thiện những cơn đau đầu sau sinh của mẹ. Tuy nhiên hãy chắc chắn loại tinh dầu mà bạn lựa chọn là an toàn, vì khi xông tinh dầu không đảm bảo chất lượng, đứa trẻ nhạy cảm cũng có thể bị ảnh hưởng theo.
• Cố gắng tạo cho mình một không gian sống thoáng, thoải mái.

Đau đầu sau khi sinh có thể tự giảm và biến mất sau một thời gian từ vài tuần đến vài tháng, nhưng nó cũng có thể trở thành mãn tính kéo dài từ vài năm đến vĩnh viễn cả đời. Vì vậy, bạn cần trang bị thêm cho mình những thông tin cần thiết về bệnh để có biện pháp phòng ngừa, can thiệp kiph thời.

Xem thêm: Những điều cần biết sau sinh

Mẹ sẽ cần bao nhiêu năng lượng sau khi sinh?

Năng lượng cần thiết bổ sung cho phụ nữ cho con bú tương đương với năng lượng để người mẹ tiết ra sữa. Số lượng sữa trung bình một ngày mẹ cho con bú là 750-850ml, tương đương với 67kcal/100ml, tính ra là 502 đến 570kcal/ngày. Điều đó có nghĩa là năng lượng cần tăng thêm 550 đến 625kcal/ ngày tương đương là khoảng 2.800 kcal/ngày so với nhu cầu khi người mẹ không cho con bú. Những con số này được dựa trên bú mẹ hoàn toàn trong 6 tháng đầu tiên, sau thời gian đó có thể mẹ sẽ cần ít năng lượng hơn khi chỉ còn cho bé bú một phần.

Lưu ý:

• Mẹ không nên áp dụng thực đơn giảm cân trong thời gian cho con bú mà hãy giảm cân một cách tự nhiên và an toàn. Nếu mẹ tăng cân sau khi sinh, có thể nguyên nhân là do mẹ ăn quá nhiều, hoặc lựa chọn các loại thực phẩm quá có năng lượng cao.

• Mẹ nên uống nước đầy đủ để không ảnh hưởng đến lượng sữa tiết ra cho con bú. Mỗi ngày mẹ nên uống ít nhất 1l nước (tương đương với 8-9 cốc nước mỗi ngày, mẹ có thể bổ sung nước ở dạng nước, sữa, nước trái cây và đồ uống khác). Khi thời tiết nắng nóng mẹ cần bổ sung nhiều nước hơn, nước uống tinh khiết là nguồn chất lỏng tốt nhất cho mẹ. Nên tránh uống rượu, và hạn chế đồ uống có chứa caffeine như trà, cà phê và cola.

Chất dinh dưỡng mẹ cần cung cấp sau sinh

Mẹ cần bổ sung đầy đủ 4 nhóm thức ăn dưới đây để đảm bảo có thể cung cấp được đầy đủ dưỡng chất cho cơ thể đặc biệt là trong thời gian cho con bú:

• Tinh bột: Tinh bột giúp cung cấp nguồn năng lượng cần thiết cho cơ thể, nếu cơ thể bị thiếu hoặc không có chất này cơ thể mẹ sẽ bị mệt mỏi, kiệt quệ và có cảm giác đói. Những thực phẩm giàu tinh bột mẹ có thể bố sung như: bánh mì, ngũ cốc, mì sợi, cơm và khoai tây…
• Chất đạm: Protein có vai trò quan trọng cho sự phát triển, bảo trì và sửa chữa các tế bào. Lượng protein cần thiết trung bình khi mẹ cho con bú là 54g mỗi ngày, nhưng mẹ có thể cần 67g một ngày hoặc nhiều hơn. Nguồn cung cấp protein bao gồm: thịt (bao gồm cả cá và gia cầm), trứng, sữa, các loại đậu,…
• Chất béo: Ngày càng có nhiều bằng chứng cho thấy acid béo không bão hòa tốt cho sức khỏe hơn và chúng ta cần chất béo để cung cấp năng lượng. Bên cạnh đó chất béo giúp các vitamin tan trong dầu hấp thu dễ dàng,… Những thức ăn có chứa các acid béo tốt gồm dầu thực vật, dầu đậu nành và dầu cá, ví dụ cá hồi.
• Vitamin và khoáng chất:

– Vitamin A: rất cần thiết cho sự phát triển bình thường và giúp bé chống lại nhiễm trùng. Nhu cầu bổ sung Vitamin A mẹ cho con bú trung bình mỗi ngày là 800 mg đến 1100 mg vitamin A hoặc nhiều hơn. Nguồn cung cấp vitamin A là sữa, phô mai, trứng, các loại cá béo, rau quả màu vàng cam như bí ngô, xoài, mơ, các loại rau như cà rốt, rau bina và bông cải xanh…

– Vitamin B1 (Thiamin): Vitamin B1 là loại vitamin B tổng hợp tan trong nước liên quan tới việc giải phóng năng lượng khỏi tế bào. Nhu cầu hàng ngày của người bình thường là 1.1 mg. Trong thời gian mang thai và cho bú, nhu cầu tăng lên 1.5 mg/ngày. Vitamin B1 có nhiều trong các loại men, thịt, sữa, ngũ cốc toàn phần, lòng đỏ trứng, trái cây khô, trái cây có dầu, và hạt thô…

– Vitamin B2 (Riboflavin): là loại vitamin B tổng hợp hoà tan trong nước, cũng liên quan tới việc giải phóng năng lượng từ tế bào. Nhu cầu hàng ngày của người bình thường cần 1.3 mg. Nhu cầu trong giai đoạn mang thai tăng tới 1.6mg/ngày, và giai đoạn cho bú lên tới 1.8mg/ngày. Nguồn vitamin B2 bao gồm rau xanh, sữa, trứng, pho mát, và cá…

– Vitamin B6: giúp bé chuyển hóa protein và hình thành các tế bào máu mới. Các mẹ cho con bú cần trung bình 1.7mg đến 2mg vitamin B6 mỗi ngày hoặc nhiều hơn. Nguồn cung cấp vitamin B6 bao gồm các loại men, ngũ cốc toàn phần, gan,thịt cơ bắp, cá,…

– Folate: là một vitamin thuộc nhóm B, cần thiết cho sự tăng trưởng và phát triển khỏe mạnh. Tính trung bình, các bà mẹ cho con bú cần 450μg (microgram) đến 500μg folate mỗi ngày hoặc nhiều hơn. Nguồn cung cấp folate bao gồm các loại rau lá, ngũ cốc, đậu, trái bơ….

– Vitamin C: Vitamin C tan trong nước và có nhiều chức năng bao gồm giảm các gốc tự do và hỗ trợ việc hình thành procollagen. Nhu cầu hàng ngày là 60mg, trong giai đoạn cho bú là 95mg/ngày. Vitamin C có trong hoa quả và rau tươi. Thiếu vitamin C mãn tính sẽ ảnh hưởng tới quá trình tổng hợp collagen và dẫn tới bệnh sco-bút.

– Can-xi: Nhu cầu calci của phụ nữ mang thai 6 tháng cuối và cho con bú 6 tháng đầu là 1000mg/ngày. Can-xi có nhiều trong thịt cá, trứng sữa, trong những thực vật họ lá xanh như cải xoăn, củ cải, mù tạt. Vitamin D rất cần thiết cho quá trình hấp thụ can xi.

– Sắt: Nhu cầu sắt của phụ nữ trong thời gian cho con bú thấp hơn so với thời kỳ mang thai. Theo bảng nhu cầu dinh dưỡng khuyến nghị cho người Việt nam, nhu cầu sắt của phụ nữ cho con bú 6 tháng đầu là 24mg/ngày. Sắt có nhiều trong một số thực phẩm như thịt, cá, trứng, sữa, đậu lăng, đậu hà lan, lòng đỏ trứng, ca cao, rau có màu sắc đậm…

– Iốt: là một khoáng chất thiết yếu cần thiết cho việc sản xuất các hormone tuyến giáp, và để đảm bảo não của em bé và hệ thần kinh phát triển tốt. Các mẹ cho con bú cần trung bình mỗi ngày là 190μg đến 270μg i-ốt. Nguồn cung cấp iốt bao gồm hải sản, sữa, rong biển…

– Kẽm: là thành phần quan trọng cho sự phát triển các tế bào của em bé và hệ thống miễn dịch. Các mẹ cho con bú cần trung bình mỗi ngày 10mg đến 12mg kẽm, hoặc nhiều hơn. Nguồn cung cấp kẽm bao gồm ngũ cốc nguyên hạt, sữa, hải sản, các loại đậu…

Mẹ sau sinh nên kiêng ăn gì?

Sau khi sinh mẹ cần bổ sung đầy đủ dưỡng chất cho cơ thể nên mẹ chỉ cần kiêng những loại thực phẩm khiến mẹ bị dị ứng, làm bé dị ứng. Theo dân gian có rất nhiều thực phẩm mà mẹ không ăn sau sinh nhưng thực tế nó không phải là thông tin khoa học hay được chứng minh dựa trên cơ sở nào đó nên mẹ không cần tránh ăn thực phẩm nào trong giai đoạn này. Có nhiều quan niệm dân gian cho rằng không nên ăn cái này hay cái nhưng không phải theo thông tin khoa học. Tuy nhiên, các bác sĩ khuyến cáo mẹ nên tránh các đồ uống và thực phẩm sau:

• Các đồ uống có chất kích thích như rượu (Acetaldehyde là chất độc hại chuyển hóa từ rượu, có thể truyền qua sữa mẹ), café, nước chè đặc… (Caffeine)
• Thực phẩm nhiều gia vị: Những loại thực phẩm nhiều gia vị như ớt, hạt tiêu, tỏi, dấm…có thể làm thay đổi mùi sữa, làm bé không chịu bú hoặc những gây rối loạn tiêu hóa của bé (nôn trớ,tiêu chảy,…).
• Có một số ít thực phẩm khi mẹ ăn uống sẽ chuyển hóa và qua sữa mẹ vào bé, có thể gây khó chịu cho bé, gây dị ứng cho bé (tùy cơ địa từng bé).

Xem chi tiết: Phụ nữ sau sinh nên kiêng ăn gì?

Trên đây là những loại dưỡng chất cần thiết cần bổ sung cho mẹ sau sinh. Hy vọng rằng với những thông tin chi tiết mà chúng tôi đã chia sẻ trên đây sẽ giúp bạn có thể bổ sung được đầy đủ dưỡng chất cho cơ thể để phục hồi sớm và đảm bảo sức khỏe tốt cho quá trình chăm sóc và nuôi dưỡng con.

Xem thêm: Mẹ ăn gì để nhiều sữa cho con bú/Ăn gì để tăng chất lượng sữa mẹ?

Rối loạn kinh nguyệt sau sinh là tình trạng chu kỳ kinh nguyệt không ổn định sau khi sinh. Không chỉ có tháng tới sớm, tháng tới muộn mà lượng máu trong mỗi chu kỳ kinh cũng nhiều ít thất thường. Mẹ sau sinh cũng có thể gặp phải tình trạng rong kinh sau sinh kéo dài, hoặc ra máu nâu, máu đỏ tươi sau sinh…

Nguyên nhân gây rối loạn kinh nguyệt sau sinh

Nhiệm vụ của chu kỳ kinh nguyệt

Kinh nguyệt xảy ra khi trứng không được thụ tinh. Khi đó, cổ tử cung sẽ bị bong lớp lót máu giàu dinh dưỡng để nó được thay thế một lần nữa trước khi chu kỳ các tháng tiếp theo đến.

Những hormone xảy ra trong và sau khi mang thai sẽ tạm thời ngăn chặn sự rụng trứng xảy ra. Vì vậy trong khoảng thời gian kinh nguyệt trở lại sau khi có em bé của bạn vẫn thường khá thất thường là vì thế.

Sự chăm sóc em bé và mang thai

Thường thì các mẹ sau sinh thường gần gũi con, chăm sóc con rất nhiều thời gian/ngày. Việc chăm sóc con đặc biệt như vậy có thể làm tăng các hormone rụng trứng. Điều này sẽ giúp cơ thể phục hồi dần dần và nó cũng đủ để xuất hiện nguy cơ bạn có thể mang thai một lần nữa.

Thay đổi nội tiết tố

Trong khoảng thời gian mang thai và sinh con, cơ thể người mẹ có những thay đổi về nồng độ nội tiết tố, cụ thể là 2 hormone tố nữ estrogen và progesterone.

Hormone estrogen chịu trách nhiệm làm dày niêm mạc tử cung trước khi rụng trứng. Progesterone có vai trò điều chỉnh sự rụng trứng cũng như kiểm soát quá trình ra máu khi hành khinh. Chính sự thay đổi đột ngột của 2 hormone này trong thai kỳ là nguyên nhân chính gây nên rối loạn kinh nguyệt sau khi sinh con.

Đối với những bà mẹ cho con bú, cơ thể còn kích thích sản sinh ra lượng lớn hormone prolactin làm chậm hoạt động của tuyến yến, tuyến dưới đồi, buồng trứng và ức chế sản xuất estrogen. Điều này cũng ảnh hưởng không nhỏ đến chu kỳ kinh nguyệt sau sinh, khiến chúng trở nên lộn xộn hơn.

Thời gian trở lại kinh nguyệt sau khi sinh của phụ nữ cho con bú khác với phụ nữ không cho con bú. Những phụ nữ không cho con bú, kinh nguyệt sẽ trở lại sớm hơn nhưng nó vẫn có thể mất một vài tháng còn với một số phụ nữ cho con bú thì thời gian này có thể kéo dài hơn 1 năm.

Khi kinh nguyệt xuất hiện một vài chu kỳ đầu tiên thì nó vẫn có thể không đều và có thể khác hẳn với các chu kỳ trước khi bạn có con. Chỉ có một số chị em có chu kỳ kinh nguyệt giống như khi chưa sinh em bé.

Sau khi sinh người phụ nữa rất hay gặp phải tình trạng rối loạn kinh nguyệt vì vậy bạn nên luôn luôn áp dụng các biện pháp tránh thai nếu không muốn có nguy cơ bị thụ thai thêm một lần nữa trước khi chờ đợi và hy vọng một chu kỳ kinh nguyệt đều đặn như trước đây có thể xuất hiện trở lại.

Chu kỳ kinh nguyệt thay đổi như thế nào sau sinh?

1. Thời gian xuất hiện kinh nguyệt khác nhau với mỗi người

Thông thường, phụ nữ không cho con bú sẽ có chu kỳ kinh đầu tiên sau khi sinh từ 6-8 tuần, với người cho con bú thường có sau 3-6 tháng hoặc có thể lâu hơn. Nguyên nhân những phụ nữ cho con bú xuất hiện kinh trở lại muộn hơn là do các bà mẹ cho con bú sẽ tiết ra prolactin và các hormone ức chế sản xuất estrogen nên kinh nguyệt trở lại chậm hơn. Với những bà mẹ sinh con bằng phương pháp mổ đẻ, kinh nguyệt sẽ trở lại khoảng 4- 8 tuần sau khi sinh.Tính từ khi sinh con, nếu sau 2 tháng (với bà mẹ không cho con bú) hoặc 1 năm (với bà mẹ cho con bú) mà không thấy kinh nguyệt xuất hiện trở lại, bạn nên đến bệnh viện kiểm tra để tìm ra nguyên nhân chính xác và cách chữa trị hiệu quả. Bởi vì biểu hiện chậm kinh sau sinh này có thể là do bị sốt xuất huyết sau khi sinh, vô kinh sau sinh, rối loạn nội tiết… hoặc có thai. Ngoài ra, nếu trong thời gian nuôi con người mẹ phải chịu áp lực lớn hoặc lo lắng quá mức, căng thẳng, stress thì người mẹ cũng có thể bị chậm kinh sau sinh.

2. Chu kỳ không ổn định

Sau khi sinh đa phần phụ nữ đều bị thay đổi chu kỳ kinh nguyệt và chu kỳ kinh nguyệt sẽ không ổn định và thậm chí là nó khác hoàn toàn so với các chu kỳ trước khi mang thai.  Tùy vào cơ địa, sức khỏe của từng người mà thời gian trở lại của chu kỳ kinh sẽ khác nhau.

Theo các bác sĩ sản khoa, để giúp cho kinh nguyệt ổn định trở lại người phụ nữ cần duy trì các bài tập vận động sau sinh. Các bài tập vận động sẽ giúp lưu thông máu, giải tỏa căng thẳng và giúp cơ thể khỏe mạnh, tăng sức đề kháng. Nếu trong trường hợp kinh nguyệt của bạn lâu ổn định trở lại thì bạn có thể đến gặp bác sĩ để được tư vấn hoặc chỉ định dùng thuốc nếu cần.

3. Thời gian kéo dài của một chu kỳ kinh nguyệt không như nhau

Một chu kỳ kinh nguyệt sau khi sinh thường có thời gian tương đương với trước lúc mang thai. Đó là vào khoảng 2-7 ngày tùy theo thể trạng mỗi người.

Nếu kinh nguyệt kéo dài quá lâu (8-14 ngày), bạn cần nhanh chóng đến bệnh viện để bác sĩ thăm khám, xem bạn có khả năng bị tổn thương hữu cơ trong ổ bụng hoặc có bị viêm nhiễm ở cơ quan sinh sản  không.

4. Lượng máu trong mỗi lần có kinh nguyệt không đều

Ở mỗi bà mẹ sau sinh có lượng kinh nguyệt nhiều ít khác nhau. Sau khi sinh thành nội mạc tử cung tương đối dày nên lượng kinh nguyệt sẽ nhiều hơn trước khi sinh và gây đau bụng hơn.

Nếu lượng máu kinh ra quá nhiều thì bạn cần đến bệnh viện để kiểm tra bởi hiện tượng này có thể gây ra tổn thương ở âm đạo và một số nguyên nhân liên quan đến sức khỏe khác.

Nguyên nhân bị hậu sản sau sinh

Hậu sản sau sinh là thời kỳ 4 – 6 tuần lễ sau khi sinh. Đây là thời kỳ mà người phụ nữ gặp phải rất nhiều vấn đề về cả thể chất và tinh thần. Hậu sản sau sinh thường xảy ra ở khoảng 15 – 20% bà mẹ sau sinh.

Tuy có con là một niềm hạnh phúc lớn đối với người phụ nữ, nhưng đồng thời vấn đề sinh con cũng gây ra những căng thẳng về mặt tinh thần và thể chất. Làm mẹ là một vai trò vất vả, đầy trách nhiệm và thường gặp rất nhiều căng thẳng và đối mặt với tình trạng thiếu ngủ. Vấn đề càng khó khăn hơn khi người phụ nữ phải nuôi con, chăm con một mình không có người thân giúp đỡ, hoặc do vấn đề tài chính mà người phụ nữ cũng phải đi làm thì mới đủ để trang trải cuộc sống.

Bất kỳ một người phụ nữ nào sau khi sinh cũng bước vào thời kỳ hậu sản, việc em bé chào đời là biến động lớn về cả thể chất và tâm lý đối với người mẹ. Do vậy, trong giai đoạn này người phụ nữ cần được chăm sóc đặc biệt, nếu không thì sẽ rất dễ mắc phải một số bệnh lý được gọi là bệnh hậu sản (bệnh mắc phải trong thời kì hậu sản).

Dấu hiệu bị hậu sản sau sinh

Sau khi sinh con, người phụ nữ rất dễ mệt mỏi, cơ thể yếu đuối cộng với việc suốt nhiều tháng trời chỉ quanh quẩn trong bốn bức tường với đủ thứ việc vặt vãnh, không tên; nhất là khi em bé không khỏe mạnh, mẹ thiếu sữa…; người mẹ sẽ trở nên cực kỳ nhạy cảm, dễ bị tổn thương, tủi thân, buồn phiền với những chuyện mà trước kia các mẹ xem là chẳng có gì.

Nếu gặp phải những triệu chứng trên kéo dài quá 2 tuần, hoặc nếu có các triệu chứng dưới đây, thì người mẹ nên tìm đến chuyên viên tâm lý, bác sĩ chuyên khoa để được giúp đỡ:

• Tinh thần suy sụp, không thấy niềm vui hay sự thích thú trong cuộc sống hằng ngày.
• Ăn không thấy ngon, hoặc không muốn ăn gì cả.
• Sau khi sinh được vài tháng mà vẫn cảm thấy uể oải, kiệt sức.
• Khóc lóc, bực bội, lo lắng, hoang mang, cảm thấy bất ổn.
• Đột nhiên thấy sợ hãi, không dám ở nhà một mình.
• Không muốn đi ra ngoài, hoặc không muốn gặp gỡ ai.

Các bệnh hậu sản thường gặp ở phụ nữ

Băng huyết

Băng huyết là một trong những bệnh hậu sản thường gặp sau khi sinh (nguy cơ cao nhất trong 24h sau khi sinh) và là một nguyên nhân chính gây tử vong cho sản phụ.

Triệu chứng chung của băng huyết là chảy máu nhiều ngay sau khi đẻ thai và sổ rau. Khi máu ra nhiều, sản phụ có thể bị choáng, xanh nhợt, mạch nhanh, huyết áp hạ, khát nước, chân tay lạnh, vã mồ hôi… Tùy từng nguyên nhân (đờ tử cung, sót rau, rách đường sinh dục…) mà có thêm những triệu chứng đặc trưng khác. Và tùy vào từng trường hợp mà bác sĩ sẽ có những biện pháp can thiệp khác nhau. Dưới đây là một số nguyên nhân dẫn đến chảy máu sau sinh:

• Cơ tử cung yếu do đẻ nhiều lần, tử cung có sẹo mổ, u xơ tử cung, tử cung dị dạng; tử cung bị căng giãn quá mức vì đa thai, đa ối, thai to.
• Chuyển dạ kéo dài; nhiễm khuẩn ối.
• Sót rau trong buồng tử cung.
• Sản phụ suy nhược, thiếu máu, cao huyết áp, nhiễm độc thai nghén.
• Tiền sử xảy, nạo, hút thai nhiều lần.
• Từng bị sót rau viêm niêm mạc tử cung.
• Sau đẻ non, đẻ thai lưu.
• Đẻ nhanh, đặc biệt ở tư thế đứng.
• Dây rau ngắn, cuốn cổ nhiều vòng; lấy rau không đúng quy cách.
• Đỡ đẻ không đúng cách, cổ tử cung chưa mở hết mà sản phụ đã rặn.

Băng huyết là một tai biến hết sức nguy hiểm, nếu chị em thấy mình ra máu nhiều sau khi sinh hay gặp các triệu chứng trên, cần thông báo ngay cho bác sĩ biết.

Cơn đau tử cung

Vì trong tử cung vẫn còn máu cục, sản dịch… nên thỉnh thoảng tử cung có những cơn co bóp mạnh để tống các chất dư thừa ra ngoài gây nên những cơn đau tử cung. Những người sinh con so thường ít gặp cơn đau tử cung hơn vì chất lượng tử cung vẫn còn tốt. Các cơn đau tử cung thường gặp ở người con rạ, càng đẻ nhiều lần thì càng đau vì chất lượng cơ tử cung yếu dần, tử cung càng cần phải co bóp mạnh hơn những lần trước để đẩy máu cục và sản dịch ra ngoài. Đôi khi các cơn đau tử cung với cường độ quá mạnh thì sẽ cần phải dùng thuốc giảm đau. Ở một số sản phụ, các cơn đau này có thể kéo dài nhiều ngày. Khi cho con bú, oxytocin phóng ra nhiều nên có thể xuất hiện các cơn đau tử cung. Thông thường các cơn đau giảm dần về cường độ và sản phụ cảm thấy dễ chịu hơn vào ngày thứ 3 sau đẻ.

Nhiễm khuẩn hậu sản

Nhiễm khuẩn hậu sản là nhiễm khuẩn xảy ra ở sản phụ sau khi sinh mà khởi điểm là từ đường sinh dục (âm đạo, cổ tử cung, tử cung vùng rau bám). Vi khuẩn gây bệnh có thể từ cơ thể sản phụ, người xung quanh, dụng cụ đỡ đẻ, thủ thuật mổ lấy thai…

Nguyên nhân khiến cho vi khuẩn phát triển được do: Dinh dưỡng kém, thiếu máu, nhiễm độc thai nghén, ối vỡ non, vỡ sớm, chuyển dạ kéo dài, ứ sản dịch, đã bị viêm âm đạo, viêm cổ tử cung từ trước…

Khi bị nhiễm khuẩn hậu sản, sản phụ thường gặp những triệu chứng ban đầu như: sốt nhẹ (>38độC), đau tấy, mưng mủ chỗ bị viêm, sản dịch hôi, mệt mỏi, ăn uống kém… Nếu nặng, sản phụ có thể bị sốt rất cao, rét run, choáng, hạ huyết áp…

Có rất nhiều hình thái nhiễm khuẩn hậu sản như: nhiễm khuẩn tầng sinh môn, âm hộ, âm đạo; viêm niêm mạc tử cung; viêm phần phụ và dây chằng rộng; viêm phúc mạc, tiểu khung; viêm phúc mạc toàn bộ; nhiễm khuẩn huyết; viêm tĩnh mạch. Mỗi hình thái sẽ có những biểu hiện đặc trưng riêng tuy nhiên nếu bạn bị sốt trong thời kì này thì phải đặc biệt lưu ý vì đây là biểu hiện ban đầu của mọi hình thái nhiễm khuẩn hậu sản.

Sản dịch

Sản dịch là dịch từ tử cung và đường sinh dục chảy ra ngoài trong những ngày đầu tiên của thời kỳ hậu sản. Sản dịch bao gồm máu cục và máu loãng chảy từ niêm mạc tử cung nhất là từ vùng rau bám, các mảnh ngoại sản mạc, các sản bào, các tế bào biểu mô cổ tử cung và âm đạo bị thoái hóa và bong ra. Trong 3 ngày đầu, sản dịch gồm toàn máu loãng và máu cục nhỏ nên có màu đỏ sẫm. Từ ngày thứ 4 đến 8, sản dịch loãng hơn, chỉ còn là một chất nhầy có lẫn ít máu nên có màu lờ lờ máu cá. Từ ngày 9 trở đi sản dịch không có máu chỉ là một dịch trong hoặc trắng chứa lượng lớn bạch cầu và mô màng vỏ bị hoại tử… Hiện tượng này kéo dài 2-3 tuần nữa.

Bình thường sản dịch không bao giờ có mủ nhưng khi chảy qua âm đạo, âm hộ, sản dịch mất tính chất vô khuẩn và có thể bị nhiễm các vi khuẩn gây bệnh như tụ cầu, liên cầu, trực khuẩn… Sản dịch có mùi tanh nồng, độ pH kiềm. Nếu bị nhiễm khuẩn sẽ có mùi hôi.

Ở người con so, cho con bú, sản dịch sẽ hết nhanh hơn do tử cung co hồi nhanh hơn. Ở người mổ đẻ, sản dịch thường ít hơn so với người đẻ thường. Nếu sản dịch ra nhiều, kéo dài hoặc đã hết huyết đỏ sẫm, lại ra máu tái lần cần phải theo dõi xem có bị sót rau khi đẻ hay không. Trên lâm sàng, 3 tuần lễ sau đẻ ở một số sản phụ có thể ra một ít máu qua đường âm đạo, đó là hiện tượng thấy kinh non do niêm mạc tử cung phục hồi sớm.

Ngoài ra còn một số biểu hiện khác như: Sản phụ mới sinh xong thường thở chậm và sâu hơn. Một số sản phụ ngay sau khi sinh có thể lên cơn rét run, đó là cơn rét run sinh lý. Đặc điểm của cơn rét run sinh lý là mạch, nhiệt độ, huyết áp vẫn bình thường. Khi bị choáng do mất máu, còn có sự thay đổi về mạch, huyết áp, vã mồ hôi, các chi lạnh. Sau khi sinh, sản phụ có thể sụt 3-5 kg do sự bài tiết mồ hôi, nước tiểu, sản dịch…

Ở những người không cho con bú, 6 tuần lễ sau khi sinh chị em có thể có lại kinh lần đầu tiên, và đó cũng là dấu hiệu chấm dứt thời kỳ hậu sản. Kỳ kinh nguyệt đầu thường kéo dài hơn các kỳ kinh bình thường.

Cách phòng ngừa các bệnh hậu sản sau sinh

Theo các bác sỹ đầu ngành về sản khoa thì sau khi sinh xong cơ thể của sản phụ rất mệt mỏi, yếu, lỗ chân lỗ thường giãn ra, các cơ quan trong cơ thể phải đào thải những chất cặn bã khi mang thai và phục hồi lại chức năng cho bà mẹ. Vì vậy việc phòng và ngăn ngừa các chứng bệnh hậu sản là rất cần thiết.

Trước hết là cần phải theo dõi tình trạng sức khỏe của các bà mẹ tối thiểu là 3 ngày sau sinh về: Theo dõi huyết áp, dấu hiệu của choáng, sốc, số lượng nước tiểu, để phòng và cấp cứu kịp thời băng huyết, sản giật. Xoa bụng theo chiều kim đồng hồ, vận động và đi lại ngay khi có thể, theo dõi số lượng nước tiểu, lần đi đại tiện để hạn chế liệt ruột và bàng quang. Theo dõi, sự co của tử cung, màu, số lượng, mùi của sản dịch. Ngoài ra theo dõi sắc mặt, màu lưỡi, thể chất và tinh thần sản phụ. Để phát hiện sớm đờ tử cung, sót rau, viêm nhiễm trùng sản hậu. Tránh mặc quần chật, thay quần lót thường xuyên. Nên sinh hoạt và ăn uống đúng cách.

Ngoài ra cần tạo cho mình 1 tinh thần thoải mái, cần chia sẻ với người thân về cả công việc lẫn cảm xúc trong thời gian này. Đặc biệt là cần nhờ chồng, người thân chăm sóc con để giảm những áp lực mệt mỏi, căng thẳng, áp lực về công việc. Như vậy cũng có thể hạn chế được tối đa bệnh trầm cảm sau sinh.

Để đảm bảo sức khỏe cho cả mẹ và bé sau khi sinh tốt nhất trong khoảng thời gian trước khi sinh các mẹ nên nắm rõ về các bệnh hậu sản sau khi sinh là gì, cách phòng ngừa ra làm sao để nếu không may mắc phải các bệnh hậu sản thì có thể tham khảo ý kiến của bác sĩ để có những cách chữa trị kịp thời. Hãy luôn đồng hành và ủng hộ dinhduongbabau.net để biết thêm nhiều thông tin hữu ích cho sức khỏe cả nhà nhé!

Xem thêm: Những triệu chứng sau sinh mẹ cần biết

– MC: Kim Ánh

– Khách mời: Tiến sĩ/ Bác sĩ Nguyễn Thị Thanh Hà

– Đề tài: Kiêng khem thời kỳ ở cữ

Sau khi sinh xong có rất nhiều quan niệm mà chúng ta thấy từ hồi bà cố của mình, bà sơ của mình cho đến mẹ mình rồi đến mình có rất là nhiều chuyện gọi là kiêng khem sau khi sinh. Thật ra thì nhiều người rất hoang mang không biết là cái nào đúng, cái nào sai, cái nào lỗi thời, cái nào nguy hiểm và đặc biệt cái nào cần phải áp dụng 1 cách khoa học. Quan niệm dân gian khác, quan niệm hiện đại khác, theo kinh nghiệm cũng khác và theo y học hiện đại cũng có nhiều cái khác nhau. Trong chương trình ngày hôm nay bác sĩ Thanh Hà sẽ đưa ra những thông tin rất hữu ích và khoa học về kiêng khem thời kỳ ở cữ.

Nội dung chương trình

– MC: Thưa bác sĩ, có thể nói là trong công việc của mình thì bác sĩ cũng nhận được không ít thắc mắc về vấn đề kiêng cữ như thế nào sau khi sinh từ chuyện ăn, uống cho đến rất nhiều vấn đề khác. Bác sĩ Thanh Hà có phải thường xuyên giải đáp cho bệnh nhân những vấn đề như vậy không?

– Bác sĩ tư vấn:

Thực ra thông tin của chúng ta cũng rất là đa chiều, các bạn có thể nhận thông tin từ nhiều nguồn khác nhau. Do đó nó có thể chính thống hoặc là không chính thống như là MC Kim Ánh đã nói. Nhiều khi cũng có thể dựa vào vấn đề gian dan hoặc là trong gia đình… Tuy nhiên là cũng có 1 số vấn đề kiêng khem nó đúng chứ không phải là sai nhưng cũng có 1 số cái chúng ta cần phải chỉnh sửa cho phù hợp với khoa học.

– MC: Từ hồi xưa đến giờ khi mới sinh xong sẽ thường được nghe rất nhiều người nhắc nhở ví dụ như là: mới sinh xong không được ăn đồ chua chỉ nên ăn thịt kho tiêu hay là muối tiêu thôi như vậy nó an toàn hơn cho người sản phụ sau khi sinh. Thật ra quan niệm này có đúng hay không và có nên áp dụng hay không thưa bác sĩ?

– Bác sĩ tư vấn:

Thực ra thì chúng ta biết là cả quá trình mang thai người mẹ phải chia sẻ phần dinh dưỡng của mình cho em bé để em bé phát triển. Do đó, nguồn dự trữ chất dinh dưỡng trong cơ thể mẹ chắc chắc sẽ thiếu sau khi sanh. Do vậy, để sức khỏe người mẹ phục hồi tốt sau sanh thì chúng ta phải bù cho đủ. Nếu cứ ăn muối tiêu với lại thịt kho tiêu mặn thì chắc chắn là không đủ rồi, các bạn phải nhớ chúng ta ăn đầy đủ các loại dưỡng chất: đường, đạm,  béo, vitamin và khoáng chất. Các bạn có thể thấy là tinh bột ví dụ như cơm chúng ta có thể ăn, vấn đề là thịt các bạn có thể ăn được từ nhiều loại ví dụ như là xương hầm, có thể là thịt ba chỉ kho… cũng vẫn được nhưng điều quá trọng là rau củ và trái cây là hết sức cần thiết. Bởi vì các bạn biết là rau nó cung cấp 1 số Vitamin và đặc biệt là chất xơ giúp cho chúng ta nhuận trường hơn, đi cầu tốt hơn vì sau sanh dễ bị bón lắm. Rồi vấn đề tiếp theo là Viatmin từ trái cây, các bạn biết là tất cả các vitamin hầu như chúng ta lấy từ bên ngoài, 1 phần chúng ta bổ sung từ thuốc. Nếu chúng ta lấy được từ thiên nhiên thì tốt. Do đó vấn đề mà chúng ta ăn uống đầu tiên là rất quan trọng bởi vì chúng ta phải bù đầy đủ đường, đạm, béo, vitamin, rau quả, trái cây. Còn về vấn đề nước lại càng phải chú ý bởi vì là trong giai đoạn cho con bú, giai đoạn hậu sản nó đổ mồ hôi khủng khiếp lắm như vậy chúng ta mất nước rất là nhiều do đó chúng ta phải bù lượng nước cho đủ. Lượng nước, lượng chất lỏng đưa vào cơ thể trong một ngày tối thiểu phải từ 3 lít trở nên thì mới đủ, đủ để tạo sữa, đủ để các hoạt động chuyển hóa trong cơ thể… Nên chúng ta chú ý có thể uống được nước rau luộc, nước canh hoặc là nước trái cây…

Nhu hồi nãy MC nói chua là không được ấy thì chúng ta biết là chua có Vitamin C là một trong những chất giúp cho đề kháng cơ thể tốt hơn. Nói chung là đừng có chua quá thôi chứ mình ăn chua vừa vừa thì tôi nghĩ là tốt thôi không sao.

– MC: Thế hệ các bà, các mẹ thì nói sau sinh phải nằm than còn các bác sĩ thì khuyên không nên nằm than vậy bác sĩ tư vấn như thế nào cho vấn đề này?

– Bác sĩ tư vấn:

Nằm than sau sinh nó khá quen thuộc với chúng ta và đặc biệt là về vấn đề truyền thống. Cái này ở thành phố thì còn đỡ chứ nhiều khi mình ở nông thôn thì hầu như phải nằm than sau sinh. Như các bạn biết là nằm than thì các cụ nghĩ là phải giữ ấm nhưng thực ra là vấn đề giữ ấm cho bà mẹ sau sanh thời kỳ hậu sản là hoàn toàn chính xác. Tuy nhiên là có nhiều cách để giữ ấm chứ không phải là mình cứ nhốt vào trong phòng xong mình để than ở dưới bốc lên như vậy. Thứ nhất là than khi cháy nó sẽ tạo ra CO2 mà nếu chúng ta để trong phòng kín như vậy thì lượng CO2 nó sẽ tăng lên như vậy là nó sẽ ảnh hưởng đến cả sức khỏe của mẹ và cả sức khỏe của bé. Thứ 2 là cổ tử cung của người phụ nữ là hạn chế phải dằn nóng hoặc là làm cái gì nóng trong giai đoạn hậu sản bởi vì là nó làm cho cổ tử cung bị mềm đi và đặc biệt là gây ra huyết. Các bạn biết có những trường hợp cấp cứu trong sản khoa mà các phụ nữ sau sanh về: đắp nóng, dằn nóng, nằm than… thì cái tử cung bị mềm không gò lại được mà nguyên tắc là nó phải gò cứng để cầm máu. Như vậy sẽ gây tình trạng băng huyết và rất là đáng buồn là có những trường hợp vô trễ quá mà chúng tôi dùng mọi thứ thuốc mà không thể phục hồi được cổ tử cung, có những trường hợp mà bắt buộc chúng ta phải cắt cổ tử cung như vậy là rất là oan uổng.

Đó là chưa nói là nằm than trong phòng rất là nguy hiểm có khi còn cháy, còn bỏng mẹ, bỏng con… nên là cái vấn đề nằm than chúng tôi nghĩ là không khuyến khích trong thời kỳ hậu sản. Nhưng chúng ta giữ ấm cho bà mẹ và em bé trong thời kỳ hậu sản là thích hợp nhưng mình có thể chọn 1 biện pháp khác chứ không phải là nằm than.

– MC: Mới sinh xong không có được sử dụng điện thoại, không có được xem tivi, không có được sử dụng máy vi tính nói chung đại loại là như vậy. Bây giờ điện thoại, vi tính, ti vi là 1 cái phương tiện rất là cần thiết đối với tất cả mọi người và ngay cả phụ nữ sau sinh. Thì như vậy có nên có 1 cách nào áp dụng triệt để vấn đề này hay là có 1 cách nào đó để chúng ta dung hòa vấn đề này không thưa bác sĩ?

– Bác sĩ tư vấn:

Thực ra, vấn đề sau khi sanh nếu mà chúng ta nhìn quá nhiều, đọc sách quá nhiều hoặc là xem tivi quá nhiều hoặc là nhìn điện thoại suốt ngày thì cái đó nó hơi bị quá bởi vì thực ra nó cũng bắt mắt chúng ta phải điều tiết. Và nếu mắt chúng ta phải điều tiết nhiều quá thì nhiều khi nó cũng dẫn đến mỏi mắt, chảy nước mắt rồi nó có thể làm thị lực của mình nó kém đi. Tuy nhiên bảo không thì hoàn toàn là không đúng mà chúng ta chỉ sử dụng ở mức độ vừa phải thôi. Ví dụ như điện thoại các bạn vẫn có thể sử dụng được nhưng mình đừng có suốt ngày điện thoại hoặc là coi ti vi cũng vậy cũng có thể coi lấy thông tin nhưng mà chúng ta có thể chia nó lơi ra chứ không phải là cấm hoàn toàn nha. Nhưng mà dùng cả ngày là cũng không được nó cũng không quá tải mà cũng không quá hữu nghĩa là mình điều chỉnh làm sao cho nó phù hợp là tốt nhưng mà phải nhớ là cái đúng là mắt của người phụ nữ sau sanh nếu như phải điều tiết nhiều quá sẽ dễ bị chảy nước mắt nên khi mình thấy mỏi mắt rồi thì thôi mình không cố nữa. Kể cả những bạn buồn ở nhà đọc sách, đọc sách nhiều cũng gây mỏi mắt và ảnh hưởng nhiều đến thị lực. Các cụ nói thì không có sai đâu nhưng mà đừng có quá thôi.

– MC: Kim Ánh có những người bạn, sau khi sinh mình đến thăm thì mình thấy bạn bôi nghệ vàng hết cả mặt, cả tay cả chân luôn bởi vì nghĩ là nghệ tốt cho da cho nên là trong quá trình ở nhà thì thôi cứ bôi nghệ lên cho da nó đẹp hơn và thậm chí là có người bôi thuốc rượu á. Trước khi sinh người ta ngâm rượu và chôn xuống đất có khi là cả năm luôn và bôi vào các khớp tay khớp chân vì nghĩ là nó sẽ tốt cho xương khớp của mình. Thật ra thì 2 vấn đề này có đúng hay không và xét về mặt khoa học thì nó có mang lại điều gì tích cực như mọi người vẫn nghĩ hay không thưa bác sĩ?

– Bác sĩ tư vấn:

Thực ra nghệ là 1 thứ thuốc và nó cũng giúp bảo vệ về da. Các cụ bảo là đẻ xong da nó non nhưng mình hiểu là quá trình mang thai nội tiết nó tăng lên và trong quá trình hậu sản thì da của mình đang bị giãn bây giờ nó trùng lại thì người ta cũng muốn là phục hồi làm sao để cho cái da nó tốt đỡ cái rạn nứt, hạn chế sự xâm nhiễm của vi trùng. Vì thế vấn đề dùng nghệ thực ra nó cũng tốt chứ không phải là không và nó không chống chỉ định. Xét về mặt đông y thì nó tốt chứ không có vấn đề gì sai.

Còn vấn đề về rượu thì rượu mà ngâm thuốc của các cụ thực ra trong cái vò rượu nó quá nhiều chất nên là mình cũng không biết là có những chất gì ở trong đấy nhưng mà về phương diện Đông Y thì người ta cũng nói là giữ ấm là quan trọng nên là chúng ta vẫn có thể sử dụng nhưng mà không nên dùng nhiều quá chứ vào 1 cái phòng mà nó sực nức mùi rượu lên thì cái thở của người mẹ cũng sẽ không tốt và của em bé cũng sẽ không tốt.

Do đó bạn có thể dùng rượu để xoa bóp các khớp sau sanh có thể được, có thể dùng nghệ để sứt ở da cũng có thể được nhưng mà cái gì nó cũng phải ở mức độ vừa phải thôi còn nói về phương diện chống chỉ định thì nó không có chống chỉ định còn lạm dụng thì tôi nghĩ là cũng không nên.

– MC: Thưa bác sĩ, chuyện này thì nó cũng hơi tế nhị thật ra nhì rất là nhiều người thắc mắc, rất là nhiều chị em và ngay cả các anh cũng thắc mắc nhưng mà hỏi thì nó cũng ngại vì nó hơi tế nhị, cũng hơi nhạy cảm. Đó là cái chuyện sau sinh bao lâu thì có thể quan hệ được?

– Bác sĩ tư vấn:

Thực ra cái cơ quan sinh dục nữ nó sẽ trở về bình thường sau 6 tuần sau sanh nên là sau 6 tuần sau sanh rồi là chúng ta có thể quan hệ được bởi vì trước 6 tuần thì tử cung nó còn mềm, thứ hai là cổ tử cung còn mở, thứ ba là nó có thể còn ra ít huyết thì vấn đề quan hệ vào cơ quan sinh dục còn quá mềm nó dễ bị rách, dễ bị thủng nó dễ gây chảy máu lắm. Hoặc là nó có thể gây tình trạng nhiễm trùng nên là chúng ta nên kiêng cữ trong 6 tuần đầu hậu sản. Còn sau 6 tuần thì chúng ta có thể quan hệ được tuy nhiên tôi cũng nhắc các bạn phải chú ý là trong giai đoạn cho con bú thì cơ quan sinh dục nữ nó rất là mềm, nó rất là mọng do đó nếu chúng ta quan hệ ở 1 cái tư thế không phù hợp hoặc là nó quá mạnh thì có thể gây tổn thương và nó gây chảy máu dữ lắm nên các bạn nên nhẹ nhàng đặc biệt là trong giai đoạn đầu tiên. Chứ thực ra có những cô mới mổ xong chừng có 6 tuần, 8 tuần cô đến cô đã trễ kinh rồi là có bầu đấy thì cái đó lại là bị quá sớm như vậy không tốt bởi vì cái nguy cơ nhiễm trùng nó rất là cao.

Kết nối cùng khán thính giả

– Thính giả 1: Năm nay em 17 tuổi, em có bầu được hơn 3 tháng rồi nhưng em thường bị đau bụng và nó hơi gò, nó căng ra và em muốn hỏi vấn đề nữa là khi mang thai chuyện vợ chồng mình có kiêng cữ gì không thưa bác sĩ?

– Bác sĩ tư vấn:

Thứ nhất là 17 tuổi là cái tử cung nó chưa phải là hoàn thiện. Theo như là chúng ta được biết là phải tối thiểu 18 tuổi trở lên thì mới có thai. Bây giờ mình 17 tuổi mình có thai thì thứ nhất là cái tử cung của mình nó sẽ căng hơn người ta nên cái cảm giác của em sẽ bị căng bị chằng cái chuyện đó là thường gặp. Tuy nhiên là từ tuần thứ 12 – tuần thứ 14 là cái tử cung của em nó bắt đầu tròn lên 1 cục nó giống như trái banh vậy đó và nó căng căng thì bắt đầu có cài gò sinh lý mình phải chấp nhận tất cả các bà bầu đều như vậy. Tuy nhiên, với người 17 tuổi nó sẽ khác với người 20 tuổi nên là em sẽ bị nhiều hơn. Cái vấn đề là tuổi 17 là em cũng mới bắt đầu vào hoạt động sinh dục nên vấn đề nhu cầu quan hệ, giao hợp nó cũng rất là cao nên mình phải chú ý là trong 3 tháng đầu thai kỳ khi phôi thai nó mềm, mềm như đậu hũ vậy đó rồi cái nhau nó bám chưa chặt vào trong tử cung thì trong 3 tháng đầu người ta kiêng giao hợp và thường thường nếu có thì sau tháng thứ 4 trở đi 1 tuần tối đa là từ 1 – 2 lần thôi và phải nhẹ nhàng. Và phải ngưng giao hợp tháng cuối cùng trước khi sanh nghĩa là từ sau 8 tháng trở đi là không quan hệ bởi vì quan hệ vào cái thứ nhất là nó có tác động cơ học vào nó có thể làm cho cổ tử cung nó mở ra và có thể sinh sớm và vấn đề thứ hai là trong tinh dịch của người đàn ông nó có 1 cái chất gọi là Prostaglandin nó làm cho tử cung có bóp cũng có thể làm cho sanh sớm. Do đó em phải nhớ là kiêng giao hợp trong 4 tháng đầu và 1 tháng cuối cùng của thai kỳ.

Ngoài ra, em phải đi khám đầy đủ theo lịch của bác sĩ hẹn vì cái tuổi của mình còn quá nhỏ mà mình có bầu sớm như thế này thì khả năng động thai và sanh non cao hơn ở những người trong lứa tuổi sanh đẻ.

– Thính giả 2: Cho em hỏi là bà xã mới mổ được khoảng 1 tháng 20 ngày, em bé cứ vặn mình, đỏ cả mình mà mãi không chịu ngủ còn bà xã em thì có cần kiêng cữ gì hay không thưa bác sĩ?

– Bác sĩ tư vấn:

Thứ nhất là em bé vặn mình. Thì chúng ta thấy là Canxi là một phần rất là cần thiết có thể bổ sung từ trước khi mang thai, trong cả quá trình mang thai và khi cho con bú. Khi người mẹ thiếu Canxi thì em bé sẽ không đủ Canxi và khi sanh ra sẽ giống con anh là nó vặn mình, nó uốn rồi nó đỏ hết cả người và nếu mình cho ăn sau 1 hồi có khi là nó ói ra, mai mốt nó còn đổ mồ hôi trộm và không tăng cân. Đó là những dấu hiệu mà bên y khoa chúng tôi gọi là những dấu hiệu em bé bị thiếu Canxi. Do đó để cho em bé liều Canxi phù hợp thì thứ nhất là anh nên cho bé đi khám bác sĩ nhi sẽ cho em bé liều thuốc phù hợp. Vấn đề thứ hai là anh cũng cho người mẹ uống Canxi, chúng ta có thể uống Canx corbiere thuốc ống đó sáng 1 ống chiều 1 ống thì Canxi đó sẽ qua được sữa mẹ và như vậy thì cả mẹ cũng tránh được mất Canxi, chống được loãng xương và em bé đủ Canxi cũng không bị vặn mình, không bị uốn éo, không bị ói rồi không bị đổ mồ hôi, không tăng trọng lượng nữa….

Vấn đề về kiêng cữ thì thực ra là 1 tháng 20 ngày là nó đã qua thời gian 6 tuần rồi đó anh. Và vấn đề của người phụ nữ mổ lấy thai thì nó khác với người sanh thường đó là tử cung còn có cái sẹo ở tử cung nữa, nó có sẹp ở bụng nữa nên người phụ nữ sẽ có cảm giác cứng ở bụng hơn, cái bụng phải khoảng 3 tháng, hơn 3 tháng nó mới mềm nhưng vẫn có thể sinh hoạt như bình thường. Còn nếu vấn đề quan hệ vợ chồng thì sau 6 tuần có thể quan hệ được hoặc là khi hết ra huyết thì có thể quan hệ được nhưng phải nhớ là nhẹ nhàng, vấn đề đó là rất quan trọng đặc biệt là ở người phụ nữ có vết mổ. Còn bà vợ thì phải cho tắm rửa, sinh hoạt bình thường, những người sau sanh cần phải được tắm được gội đầu nhưng chú ý là không có dầm lâu quá để đừng có bị lạnh thôi. Tắm nước ấm, gội đầu bằng nước ấm sau đó mình sấy tóc nhanh, lau người khô, mặc đồ nhanh thì không có bị ảnh hưởng gì. Chứ còn nếu mà kiêng tắm gội sau sinh mồ hôi nó ra nhiều và mỗi lần cho con bú thì nó kinh khủng lắm nên là không thể không tắm rửa được, cái đấy là vẫn được nhưng vấn đề là làm nhanh và đừng để nhiễm lạnh.

– Thính giả 3: Cho em hỏi là em năm nay cũng 44 tuổi rồi mà em hỏi về kinh nguyệt của em nó không có đều cả năm nay lúc thì nó mất đi 3 tháng lúc thì nó có em cứ nghĩ là em bị mãn kinh mà qua cái năm nay em mới bị như vậy thì không biết là nguyên do tâm lý hay do mình sắp mãn kinh em muốn hỏi bác sĩ tư vấn cho em vấn đề đó. Và mỗi lần nó bị nó đau nó làm đau khắp người luôn thưa bác sĩ.

(Ngủ hay bị tỉnh giấc vào khoảng 3 giờ sáng và buổi sáng hay bị bừng bừng ra rất nhiều mồ hôi)

– Bác sĩ tư vấn:

Như vậy thì tôi có thể kết luận là chị đi vào rối loạn tiền mãn kinh rồi nhá. Những triệu chứng mà chị kể đó là: chu kỳ kinh có thể ngắn lại, rồi có khi 1 tháng có 2 lần rồi có khi 2 – 3 tháng mới có 1 lần nó sẽ kéo như vậy trong vòng 2 năm và đồng thời kèm theo biểu hiện đau nhức, ngủ hay bị tỉnh giấc hoặc là khó ngủ hoặc là hay bị đổ mồ hôi, đổ như mình đi tắm vậy mà mình chưa có làm gì dữ mà mồ hôi đổ quá chừng. Ngoài ra nó còn kém tập trung, dễ hơn, dễ giận… Thì những triệu chứng đó là triệu chứng của rối loạn tiền mãn kinh thì các chị biết là ở TP. HCM thì độ tuổi mãn kinh trung bình là khoảng 47 tuổi rưỡi. Do đó, đến tuổi 44, 45 nó làm như vậy trong vòng 2 năm thì bắt đầu mãn kinh. Khi mà mãn kinh thì nguyên 1 năm liên tục 12 tháng liên tục không còn kinh thì mới gọi là mãn kinh chị nhé. Nếu mình khó chịu quá thì mình có thể đi khám bác sĩ, cũng có 1 số đồ ăn hoặc một số loại thuốc hỗ trợ mình thêm chị nha.

– Thính giả 4: Hiện nay chị mang thai hơn 24 tuần và đi khám thì bác sĩ nói là thai chậm tăng cân. Vấn đề mà chị đang quan tâm là việc mình làm sao để giúp cho thai nhi trong bụng phát triển toàn diện hơn không còn tình trạng chậm tăng cân này, thai phụ cần ăn gì hay bổ sung thêm gì để cải thiện vấn đề này hay không?

– Bác sĩ tư vấn: 

Nếu thai nhi 24 tuần mà bác sĩ chẩn đoán nó chậm tăng cân hoặc là chậm phát triển đấy thì bác sĩ phải giúp cho chị tìm nguyên nhân mà tại sao nó lại chậm phát triển sớm như vậy. Bởi vì nó có những giai đoạn ví dụ như giai đoạn đầu của thai kỳ, giai đoạn giữa thai kỳ và giai đoạn giữa thai kỳ. Thì nếu mà ở giai đoạn đầu thai kỳ mà đã giảm sự phát triển hoặc là chậm phát triển là mình phải coi là nó có gì bất thường hay không. Do đó chị phải được kiểm tra, kiểm soát kỹ ngoài cái chẩn đoán tiền sản làm cái double test, triple test và cái siêu âm 4 chiều rồi thì lúc đấy mình mới tạm yên tâm. Thực ra thì y khoa cũng chỉ phát hiện khoảng độ 80 – 85% thôi còn 15% còn lại có khi mình không thể tìm được nguyên nhân.

Còn vấn đề thứ hai nếu mà loại trừ được các bất thường như tôi nói ví dụ như bất thường về nhiễm sắc thể… thì còn lại là vấn đề về dinh dưỡng. Dinh dưỡng nó có 2 nguồn, 1 là nguồn từ mẹ nuôi mẹ truyền sang con thì như vậy mẹ ăn uống đủ chưa, đường, đạm, béo, vitamin, khoáng chất mẹ phải bồi bổ đủ vào và đặc biệt là chất đạm (thịt, cá, tôm, cua, trứng) và sữa (uống tăng lên từ từ đầu tiên là mình uống cả ly bự là coi chừng mình bị tiêu chảy nên mình cứ uống tăng lên từ từ). Rồi tiếp theo nữa là chúng ta có thể hỗ trợ bằng thuốc thì khám bác sĩ sẽ tư vấn cho chúng ta 1 số loại thuốc, 1 số vitamin để giúp cho hệ thần kinh, mạch máu của trẻ phát triển cho tốt. Còn nếu trường hợp nếu dây rốn bị xoăn, bị quấn vào cổ, bị kẹp trong nách, bị kẹp trong háng hoặc là bị quấn ở chân em bé thì đó là 1 trong những cái hết sức nguy hiểm làm cho trẻ không lớn được, nhiều là có khi chậm phát triển mà cái nguy hiểm nhất là làm mất tim thai ngay từ trong bụng. Do đó chị phải tập đếm cử động thai sau khi được bác sĩ hướng dẫn, cho thuốc, hướng dẫn chế độ ăn thì chúng ta xem cải thiện như thế nào thì ngoài ra chúng ta phải đếm cử động thai 1 ngày đếm 3 lần, mỗi lần trong 1 tiếng đồng hồ và trong 1 tiếng đồng hồ đó em bé phải cử động từ 4 lần trở lên thì mới chấp nhận được còn nếu ít hơn là có vấn đề phải đi khám.

Rất cám ơn Tiến sĩ/Bác sĩ Nguyễn Thị Thanh Hà Giảng viên Đại học Y Dược Thành Phố Hồ Chí Minh đã cung cấp những thông tin hữu ích trong chương trình này!

Và chúng tôi cũng xin cảm ơn sản phẩm PM Procare cung cấp 18 dưỡng chất cần thiết trước, trong và sau khi sinh, sản phẩm của Công ty Max Biocare của Úc đã tham gia đồng hành cùng chương trình ngày hôm nay.

Những điều cần biết sau sinh

Không nên kiêng tắm sau khi sinh con

Sau khi sinh tuyến mồ hôi của người phụ nữ tiết ra rất nhiều nên rất dễ ra mồ hôi, đặc biệt là khi ngủ và khi tỉnh dậy.  Việc tuyến mồ hôi tiết qua quá nhiều rất dễ làm bẩn da, thêm vào đó là sức đề kháng sau khi sinh yếu, các vi khuẩn bám trên da rất dễ sinh sôi nảy nở, xâm nhập vào da, dẫn đến bệnh viêm da. Vì vậy, sản phụ nên thường xuyên tắm rửa và lau người, đảm bảo da được sạch sẽ.

Sau một tuần sinh nở, miệng trong của cổ tử cung mới khôi phục lại trạng thái trước khi mang thai. Và để khôi phục hoàn toàn cổ tử cung thường phải cần tới khoảng 4 tuần. Nếu sau khi sinh bộ phận sinh dục bị tổn thương thì người sản phụ cần đợi 1 tuần mới bắt đầu tắm gội nếu không sẽ gây viêm nhiễm lên trên.

Một số lưu ý khi tắm sau sinh:

• Không nên tắm lúc đói để tránh bị giảm đường trong máu dẫn đến tình trạng hoa mắt, chóng mặt
• Thời gian tắm không nên quá dài, mỗi lần tắm khoảng 5 – 10 phút là đủ
• Nên tắm dưới vòi hoa sen hoặc dùng gáo dội
• Nhiệt độ phòng khoảng 20 độ C
• Nhiệt độ nước tắm khoảng 34 – 36 độ C
• Sau khi tắm nên dùng nước khử trùng không có tính kích thích để khử trùng bên ngoài bộ phận sinh dục.
• Sau khi tắm xong, lau khô người thật nhanh, mặc quần áo để tránh bị nhiễm lạnh.
• Với những người sinh nở không thuận lợi, ra máu quá nhiều, thể chất yếu thì không nên tắm sớm nhưng cũng cần lau người thường xuyên.

Nên đánh răng

Viêm nhiễm vùng miệng là nguyên nhân chính dẫn đến hậu quả sốt sản hậu. Vì vậy, sản phụ cần chú ý vệ sinh răng miệng thường xuyên. Sản phụ ăn uống nhiều, khả năng thức ăn thừa lưu lại ở mặt răng và khe răng lớn nên sản phụ cần phải đánh răng thường xuyên vào buổi sáng và buổi tối trước khi đi ngủ. Đánh răng, súc miệng sau khi ăn rất có lợi cho sức khỏe.

Nên tránh gió sau khi sinh

Khi tiết trời không nóng nực quá, trong thời gian ở cữ sản phụ cần mặc quần áo dài tay, dùng khăn quấn đầu, không có chuyện gì thì không nên ra ngoài. Đây là điều rất thiết yếu. Mang thai và sinh nở đối với phụ nữ là một quá trình tiêu hao sinh lực rất lớn. Sau khi sinh, thể lực yếu ớt nên chỉ cần một chút sơ sảy là có thể nhiễm bệnh. Đây là lý do vì sao mà sản phụ cần phỉ kiêng cữ không ra ngoài trong tháng đầu để hạn chế mọi tiếp xúc vói bụi bặm, vi khuẩn, virut gây bệnh ở những nơi công cộng, giúp sản phụ có thể phòng tránh được bệnh tật.

Phòng của sản phụ cũng không được để gió lùa, cần điều chỉnh làm sao cho không khí của phòng luôn trong lành, không khí lưu thông vừa phải để sản phụ luôn cảm thấy khỏe mạnh, dễ chịu.

Sau khi sinh con, không nên quan hệ chăn gối quá sớm

Những biến đổi sinh lí ở cơ thể mẹ sau khi sinh là khá lớn nhất là những biến đổi và tổn thương về cơ quan sinh dục. Sau khi mang thai và sinh nở cơ quan sinh dục cần phải trải qua một khoảng thời gian mới có thể hồi phục bình thường. Khi những cơ quan này chưa được hồi phục, tuyệt đối không nên quan hệ vợ chồng cho đến khi mà chúng trở lại bình thường thì mới có thể sinh hoạt tình dục lại.

Thông thường, sau khi sinh cần kiêng sinh hoạt tình dục trong khoảng thời gian 8 tuần, ngoài ra cần phải xem xét tình trạng hồi phục thể lực của sản phụ và khí hư đã hết hẳn hay chưa. Nếu thấy sức khoẻ chưa tốt và sản dịch vẫn còn thì vẫn nên kiêng sinh hoạt tình dục, không được quá nóng vội. Chỉ nên quan hệ tình dục sau khi sản phụ đã hoàn toàn khoẻ mạnh và bộ phận đã trở lại trạng thái bình thường.

Nếu sau khi đẻ âm hộ bị khâu và cổ tử cung hoặc trong thời kỳ sau khi đẻ có triệu chứng viêm nhiễm, sốt, ra máu, các bộ phận của bộ máy sinh dục như tử cung, âm đạo, âm hộ phục hồi tương đối chậm thì nên kiêng quan hệ tình dục.

Nói chung, sản phụ phải dùng phooc xep và phải khâu thì nên đợi vết thương kín miệng, lành sẹo, khoảng 70 ngày sau khi sinh mới khôi phục quan hệ tình dục. Đối với những người đẻ mổ, tốt nhất sau 3 tháng mới nên quan hệ tình dục. Còn những người bị ốm, viêm nhiễm trong tử cung thì nên đợi sau khi lành bệnh, nguyên khí dồi dào mới nên quan hệ tình dục.

Sau khi sinh con, không nên ăn loại thức ăn nhiều dầu mỡ, khó tiêu

Ăn các loại thức ăn nhiều dầu mỡ, khó tiêu sẽ ảnh hưởng đến hệ tiêu hóa, ảnh hưởng đến việc tiết sữa, hoặc những chất này vào sữa mẹ làm cho trẻ bú mẹ dễ bị mẩn ngứa, tiêu chảy. Vì vậy sau khi sinh phụ nữ cần tạo thói quen ăn uống tốt như: ăn trứng gà, canh gà hầm, canh cá, cháo kê… và ăn kèm với rau củ phì hợp sẽ giúp dễ tiêu hóa, mau lành vết thương và có lợi cho việc phục hồi sức khỏe cho sản phụ và tốt trong thời gian cho con bú.

Xem thêm: Phụ nữ sau sinh nên kiêng ăn gì?

Luôn giữ cho bộ phận sinh dục sạch sẽ

Luôn giữ cho bộ phận sinh dục được sạch sẽ để phòng tránh viêm nhiễm. Điều này vô cùng quan trọng đối với sản phụ. Sản phụ ra mồi hôi nhiều, bộ phận sinh dục lại tiết ra khí hư vì vậy cần phải chú ý vệ sinh sạch sẽ. Sau khi đại, tiểu tiện cần dùng giấy sạch lau từ trước ra sau, trong vòng 4 tuần sau khi sinh, không được tắm bồn mà nên tắm vòi hoa sen hoặc dùng gáo nước. Có thể dùng nước sạch hoặc thuốc sát trùng để rửa bộ phận sinh dục ngoài, mỗi ngày 2 đến 3 lần. Băng vệ sinh phải thay thường xuyên, luôn giữ cho bộ phận sinh dục khô ráo, sạch sẽ.

Nếu phát hiện vết thương ở bộ phận sinh dục có dấu hiệu viêm nhiễm như sưng tấy, đau đớn…cần kịp thời đến bác sĩ để xử lý, đồng thời sử dụng thuốc kháng sinh thích hợp để chữa trị. Nên chọn loại quần lót mềm mại, mặc vừa vặn. Vết khâu trước khi tháo chỉ nên giữ gìn sạch sẽ, sau khi đại tiểu tiện chớ nên khử trùng.

Không nên bó bụng sau khi sinh

Một số sản phụ sau khi sinh liền quấn chặt từ hông đến bụng, đến cúi lưng cũng rất khó khăn. Khi có thể xuống giường đi lại, liền thay ngay bằng quần bó sát thân, hi vọng làm như vậy có thể khiến hình thể trở lại ngày xưa.

Sau khi sinh, tử cung bắt đầu hồi phục, trong khoảng 10 ngày có thể hạ xuống vào xương chậu, nhưng phải cần 6 tuần mới trở lại kích thước ban đầu. Mà những dây chằng cố định ở tử cung do kéo dài quá mức trong thời kỳ mang thai nên có phần lỏng lẻo so với lúc trước khi mang thai. Tổ chức hỗ trợ âm đạo và đáy chậu do phải căng ra quá mức khi sinh nở và bị tổn thương, khiến tính đàn hồi của chúng giảm xuống, không thể phục hồi hoàn toàn trạng thái như ban đầu, bị ảnh hưởng do tử cung phình to khi mang thai, thành bụng sau khi sinh rất lỏng lẻo, khoảng 6-8 tuần mới có thể dần hồi phục.

Việc bó bụng sau khi sinh sẽ làm tăng sức ép ở bụng và làm giảm sức chống đỡ của dây chằng và cơ quan sinh sản dẫn đến tử cung rũ xuống, tử cung nghiêng gập mạnh về sau, thành trước và sau âm đạo phình ra…

Do vị trí cơ quan sinh sản thay đổi, khiến lưu thông máu trong khoang chậu không thông suốt, các đề kháng giảm, dễ dẫn đến các loại bệnh phụ khoa như viêm khoang chậu, viêm phụ kiện, hội chứng tụ máu trong khoang chậu…ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe của sản phụ.

Trầm cảm sau sinh

Trầm cảm sau sinh là một trong nhiều biểu hiện phụ nữ có thể gặp phải bởi vì sau khi sinh, lượng hocmoon trong cơ thể người phụ nữ thay đổi, phụ nữ có thể bị thay đổi cảm xúc: chợt vui, chợt buồn hay thậm chí bật khóc không lý do. Lúc này, tâm lý phụ nữ dễ bị lo âu, chán nản hay dễ bị kích động và rất khó tập trung.

Trầm cảm sau sinh không chỉ không tốt cho người phụ nữ mà còn ảnh hưởng không tốt đến cả trẻ sơ sinh. Khi trẻ sơ sinh được khoảng 3 tháng tuổi là đã có thể cảm nhận và đáp ứng lại được các biểu hiện tình cảm của mẹ. Chứng trầm cảm sau sinh của phụ nữ ảnh hưởng xấu đến quá trình phát triển tình cảm, ngôn ngữ, nhận thức… của trẻ. Đáng lo nhất, khi quá căng thẳng và trầm cảm, người mẹ có thể mắc chứng hoang tưởng và ghét con.

Lưu ý dành cho phụ nữ sau sinh: Người phụ nữ hãy thẳng thắn nhờ chồng, nhờ người thân giúp đỡ việc nhà và cùng chăm con. Đồng thời, người phụ nữ cũng cần học cách tự cân bằng cuộc sống và dành thời gian thư giãn cho chính bản thân mình. Khi áp lực gia đình được chia sẻ bớt, người mẹ sẽ thấy tinh thần thư thái hơn, yêu đời hơn và gắn kết với con hơn.

Mất ngủ sau sinh

Sau khi sinh con người phụ nữ thường rất khó ngủ, ngủ không yên giấc, chập chờn và ngủ ít hơn so với bình thường. Việc mất ngủ làm hạn chế khả năng chăm sóc con của mẹ.

Ngoài ra, khi không được ngủ đủ giấc còn khiến cho phụ nữ dễ bị mất sữa cho trẻ bú và sinh ra nhiều chứng bệnh khác như: cáu gắt vô cớ, nói nhiều và hay cằn nhằn…

Lời khuyên dành cho phụ nữ: Phụ nữ sau sinh cần ngủ đủ giấc để tránh ảnh hưởng đến sức khỏe cũng như chất lượng sữa tiết ra. Nếu có thể bạn nên tranh thủ chợp mắt vào ban ngày, hoặc nhờ chồng hay người thân chăm con để ngủ một giấc dài vào cuối tuần. Thêm vào đó, hãy tạo cho mình thói quen tập thể dục và đi ngủ đúng giờ…

Trường hợp bạn vẫn thiếu ngủ mà không thể tự khắc phụ được, hãy đến gặp bác sĩ chuyên khoa để nhận được tư vấn tốt nhất.

Cân nặng sau sinh

Sau khi sinh thân hình của người phụ nữ sẽ không còn thon gọn như xưa nên việc lấy lại vóc dáng sau khi sinh luôn là vấn đề được đề cao. Nhưng dù có nôn nóng như thế nào đi nữa thì cũng cần thời gian để cơ thể phục hồi rồi mới tính đến việc tập thể dục.

Lời khuyên dành cho phụ nữ muốn lấy lại vóc dáng sau sinh: Kiên nhẫn, cho cơ thể thời gian để phục hồi. Bạn chỉ nên tập luyện kể từ khi chấm dứt 4 tháng nghỉ dưỡng sau sinh. Cho tới khi con bạn cai sữa, bạn mới nên thực hiện chế độ ăn kiêng của mình. Ngoài ra, bạn cũng nên biết rằng, cho con bú hoàn toàn trong 6 tháng đầu là bạn cũng có một lợi thế to lớn trong quá trình giảm cân sau sinh đấy.

Trên đây là những điều cần biết sau khi sinh phụ nữ sau sinh nên lưu ý để tránh ảnh hưởng tới sức khỏe. Ngoài ra, nếu nhận thấy cơ thể có những thay đổi bất thường gì thì nên đến gặp bác sĩ phụ khoa để được tư vấn thêm. Chúc mẹ và bé luôn khỏe mạnh!

Xem thêm: Những triệu chứng sau sinh mẹ cần biết