Chúng ta đã biết sắt là vi chất dinh dưỡng quan trọng không thể thiếu cho một cơ thể khỏe mạnh, Đặc biệt với trường hợp nhu cầu sắt tăng cao như phụ nữ mang thai thì việc bổ sung sắt là cần thiết. Thế nhưng nhu cầu sắt ở mỗi giai đoạn thai kỳ không giống nhau và thừa sắt cũng gây ra nhiều hệ lụy nguy hiểm không kém. Vậy bổ sung sắt thế nào cho đúng? Cùng Dinhduongbabau giải đáp câu hỏi này nhé.
Nội dung chính
Nhu cầu sắt cho từng giai đoạn của thai kỳ:
Theo mỗi giai đoạn của thai kỳ, lượng sắt cần cung cấp không giống nhau:
- 3 tháng đầu là thời gian thai nhi bắt đầu hình thành, nhu cầu sắt chưa cao, thậm chí còn giảm hơn so với bình thường vì mẹ không bị mất máu do kinh nguyệt.
- 3 tháng giữa thai kỳ, cùng với sự phát triển của thai nhi, nhu cầu sắt bắt đầu tăng nhanh
- 3 tháng cuối lượng máu của mẹ có thể tăng hơn 50% so với bình thường. Đây là giai đoạn nhu cầu sắt lên cao tới đỉnh điểm để đáp ứng đủ cho cho quá trình tạo hồng cầu cũng như sự phát triển của thai nhi.
- Sau sinh, ngoài việc bù đắp lại lượng máu mất đi trong quá trình vượt cạn thì nhu cầu sắt của mẹ thực tế chỉ tương tự như khi bạn chưa mang thai mà thôi
Nhu cầu sắt thực tế mà cơ thể cần ở mỗi giai đoạn thai kỳ là:
- 0,8 mg Fe trong 3 tháng đầu
- 4 – 5 mg Fe trong tam cá nguyệt thứ hai
- 6 mg Fe trong tam cá nguyệt thứ ba
Không phải tất cả lượng sắt bạn bổ sung sẽ được hấp thu hoàn toàn. Chỉ một lượng nhỏ khoảng 10-15% sắt được hấp thu mà thôi. Chính vì vậy, lượng sắt cần cung cấp luôn được tính toán ở mức cao hơn nhu cầu thực tế của cơ thể. Phần sắt còn lại không được hấp thu sẽ thải trừ ra ngoài qua đường tiêu hóa. Đây là căn nguyên gây ra các tác dụng phụ mà mẹ bầu thường gặp như tiêu chảy hoặc táo bón, đi ngoài phân đen, bụng ấm ách, chán ăn… Càng bổ sung liều cao thì lượng sắt dư thừa không được hấp thu càng tăng và các tác dụng không mong muốn càng trầm trọng.
Chính vì vậy, cần tính toán để bổ sung sắt ở liều thấp nhất có thể mà thôi để hạn chế tối đa các tác dụng không mong muốn có thể xảy ra.
Làm thế nào để sắt được hấp thu tối ưu?
Tăng cường ăn thực phẩm có nhiều chất sắt: các loại thịt đỏ, cá… Nên ăn với thực phẩm có chứa vitamin C như cà chua và cam. Vitamin C giúp cơ thể bạn hấp thụ chất sắt tốt hơn.
Cà phê, trà, sữa, ngũ cốc nguyên hạt và các sản phẩm từ sữa… làm giảm hấp thụ chất sắt. Cố gắng không dùng những thực phẩm này cùng hoặc gần thời điểm với các thức phẩm giàu sắt hay khi bổ sung sắt từ thuốc .
Không bổ sung canxi cùng/gần thời điểm với bổ sung sắt. Cần cách xa nhau ít nhất 2h để không cản trở hấp thu.
Cần bổ sung sắt thế nào cho đúng?
Theo Viện Dinh dưỡng Việt Nam, nhu cầu sắt cần cung cấp được khuyến cáo như sau:
Do nhu cầu sắt ở mỗi giai đoạn khác nhau nên việc bổ sung đồng đều, trải dài trong khắp thai kỳ sẽ không giúp phát huy tác dụng tối ưu.
Cơ thể chúng ta hoạt động vô cùng thống nhất và hoàn hảo. Khi nhu cầu sắt không nhiều thì sẽ có cơ chế giảm hấp thu tương ứng.
3 tháng đầu thai kỳ, nhu cầu sắt thấp nên khả năng hấp thu sắt của cơ thể rất ít. Thời gian này, nếu mẹ đã bổ sung sắt liều cao ngay từ đầu sẽ khiến lượng sắt không được hấp thu thải trừ ra ngoài nhiều và do đó dễ gây ra các tác dụng không mong muốn trên đường tiêu hóa.
Sau đó cùng với sự phát triển của thai nhi, nhu cầu sắt bắt đầu tăng ở 3 tháng giữa, đồng hành với đó là khả năng hấp thu sắt của cơ thể tăng dần. Tới 3 tháng cuối, khả năng hấp thu sắt của cơ thể lên cao nhất và giữ nguyên mức hấp thu cao như vậy cho tới 1 tháng sau sinh để đáp ứng đủ nhu cầu và tái lập dự trữ sắt cho mẹ. Lúc này, tăng cường bổ sung sắt cho mẹ là cần thiết. Tuy nhiên, thời gian này mẹ bầu đã ăn uống tốt hơn, lượng sắt từ thực phẩm được cung cấp nhiều hơn. Do vậy, thực tế mẹ bầu cũng không cần bổ sung quá nhiều sắt, chỉ nên ở mức vừa đủ theo khuyến cáo mà thôi.
Giới hạn bổ sung sắt tối đa là 45mg sắt nguyên tố/ngày. Nếu không có thiếu hụt đặc biệt thì chỉ nên bổ sung sắt trong giới hạn tối đa này.
Một số trường hợp nhạy cảm với lượng sắt dư thừa như: Người có tăng hấp thu sắt do di truyền, người nghiện rượu, xơ gan, không dung nạp sắt, thalassemia… cần hết sức thận trọng trong việc bổ sung sắt. Nồng độ sắt trong máu cao có thể gây xơ gan, xơ lách, cản trở quá trình vận chuyển máu bình thường từ mẹ sang con…
Dưới đây là bảng ví dụ về mức độ hấp thu sắt từ thức ăn và từ thuốc uống khác nhau trong mỗi giai đoạn của thai kỳ:
Theo đó, với một thai kỳ bình thường, nếu có chế độ ăn tốt thì những tháng đầu thai kỳ thậm chí bạn chưa cần bổ sung thêm sắt từ thuốc. Hoặc chỉ cần bổ sung sắt ở liều lượng cơ bản khoảng 5mg sắt nguyên tố như trong thuốc PM Procare là hợp lý, không lo gặp phải các tác dụng phụ do dư thừa.
Từ tháng thứ 4 trở đi, nhu cầu sắt bắt đầu tăng nhanh, bạn có thể chọn sản phẩm bổ sung sắt với hàm lượng cao hơn như PM Procare diamond để cung cấp 24mg sắt nguyên tố, đáp ứng khoảng 80% nhu cầu sắt ở phụ nữ mang thai, phần còn lại thức ăn hàng ngày dễ dàng cung cấp đủ. Hoặc nếu chế độ ăn của bạn tốt, hàm lượng sắt thu được trong thức ăn nhiều rồi thì bạn có thể bổ sung PM Procare trong suốt thai kỳ mà không lo thiếu hụt.
Chỉ bổ sung sắt liều cao hơn khuyến nghị thông thường khi có chỉ định của bác sĩ trong trường hợp kết quả xét nghiệm cho thấy đồng thời hai thông số: Hemoglobin (Hb) < 11g/dl và Ferritin huyết thanh< 30ng/ml chứng tỏ bạn thực sự có thiếu máu thiếu sắt mà thôi. Khi đó, cần dùng sắt theo đúng chỉ định của bác sĩ thăm khám trực tiếp.
Sắt là vi chất dinh dưỡng quan trọng mà mẹ bầu cần nghĩ tới đầu tiên khi bổ sung dưỡng chất. Tuy nhiên, cần lưu ý tính toán để việc bổ sung sắt ở mức vừa đủ, tránh dư thừa sẽ làm nặng cho hệ tiêu hóa, ảnh hưởng không tốt tới khả năng ăn uống cũng như sức khỏe của mẹ và thai nhi.
E đang mang bầu bé thứ 2 được 20 tuần. E vẫn đang uống sắt và canxi theo hướng dẫn của bác sĩ. Tuy nhiên e rất thắc mắc lượng sắt và canxi cần bổ sung trong mỗi giai đoạn của thai kì khác nhau như thế nào? Bác sĩ tư vấn cho e thời điểm nào e nên bổ sung sắt, canxi và vitamin tổng hợp và liều lượng ntn là đạt chuẩn ạ. Vitamin tổng hợp procare và procare diamond khác nhau như thế nào ạ?
Hiển thị trả lời
Chào bạn,
Thứ nhất là vấn đề bổ sung Sắt:
Theo Nhu cầu dinh dưỡng khuyến nghị cho người Việt Nam 2016 – Bộ Y tế, lượng sắt mẹ cần cung cấp như sau (bao gồm từ thức ăn và thuốc bổ sung):
-Nếu chế độ ăn tốt, khẩu phần ăn có lượng thịt cá >90g/ngày hoặc lượng Vitamin C>75mg/ngày: Cần cung cấp tổng lượng sắt ~ 27.4mg sắt nguyên tố/ngày
-Nếu khẩu phần ăn yếu kém, lượng thịt cá<90g/ngày hoặc lượng Vitamin C <75mg/ngày: Cần cung cấp tổng lượng sắt ~ 41.1mg sắt nguyên tố/ngày.
Lưu ý: Mức giới hạn tiêu thụ sắt tối đa là 45mg sắt nguyên tố/ngày. Chỉ bổ sung sắt liều cao hơn giới hạn khi bạn bị thiếu máu thiếu sắt bệnh lý và đang có chỉ định bổ sung sắt đặc biệt của bác sĩ.
Lưu ý nên uống viên sắt trước ăn 30 phút
- Thứ 2 là vấn đề bổ bổ sung canxi:
Đối với canxi thì nhu cầu mẹ bầu cần thay đổi theo từng giai đoạn như sau:
- Giai đoạn 3 tháng đầu thai nhi còn rất nhỏ, nhu cầu canxi mẹ cần cung cấp chỉ tương tự như trước khi mang thai, khoảng 800mg canxi nguyên tố/ngày. Như vậy, nếu có chế độ ăn tốt, bạn chưa cần bổ sung thêm canxi từ thuốc. Ngược lại, nếu chế độ ăn kém thì bạn cần bổ sung 200-300mg canxi nguyên tố mỗi ngày
-Giai đoạn 3 tháng giữa thai kỳ: nhu cầu canxi mẹ cần cung cấp bắt đầu tăng, khoảng 1000-1200mg canxi nguyên tố/ngày. Thời gian này mẹ bầu cần cung cấp từ 300 – 600mg canxi nguyên tố từ thuốc
- Giai đoạn 3 tháng cuối: thai nhi cần khoảng 1200-1500mg canxi nguyên tố/ngày để phát triển mạnh mẽ hệ xương, răng. Tùy thuộc chế độ ăn, lúc này mẹ bầu cần bổ sung 500-1000mg canxi nguyên tố/ngày mới đáp ứng đủ nhu cầu.
Lưu ý nên uống Canxi sau ăn sáng hoặc trưa, cách xa sắt và thuốc bổ tổng hợp ít nhất 2 tiếng
Khi mang thai thì ngoài việc có chế độ ăn uống sinh hoạt hợp lý, bổ sung thêm sắt, canxi. Bên cạnh đó ban cần bổ sung thêm các dưỡng chất quan trong khác như: Acid Folic, DHA/EPA, kẽm, Mg, Iod.... các vitamin và khoáng chất khác.
Chính vì vậy, Giai đoạn này bạn có thể bổ sung 1 viên PM Procare hoặc 1 viên PM Procare diamond và 1-2 viên Canxi hữu cơ Magcaldi nhằm đáp ứng đầy đủ nhu cầu dinh dưỡng giúp mẹ khỏe và thai nhi phát triển tối ưu.
* PM Procare và PM Procare Diamond đều là thuốc bổ tổng hợp chứa 18 dưỡng chất quan trong cho cơ thể, Hàm lượng mỗi loại khác nhau 1 chút phù hợp với từng đối tượng nhất định
-PM Procare ( lọ màu đỏ ) cung cấp các chất dinh dưỡng thiết yếu như các acid béo Omega-3 DHA, EPA; các vitamin và khoáng chất ở mức cơ bản, phù hợp với đa số phụ nữ chuẩn bị mang thai, mang thai và nuôi con bú có thai kỳ bình thường với chế độ ăn tương đối đầy đủ & cân bằng – đa dạng các nguồn thực phẩm; không thiếu chất nhiều, không có nguy cơ tăng về các vấn đề sức khỏe
-PM Procare Diamond ( lọ màu xanh ) có chứa các acid béo Omega-3 DHA, EPA; các vitamin và khoáng chất thiết yếu giống như Procare nhưng có hàm lượng cao hơn ở một số thành phần quan trọng như DHA & EPA; Iod, acid folic, sắt… PM Procare diamond phù hợp hơn với những mẹ bầu mang đa thai, mang thai ở ngoài tuổi 35, tiền sử thai lưu, sảy thai liên tiếp, nguy cơ sinh non, sinh con nhẹ cân, đái tháo đường… hoặc người bị ốm nghén, ăn uống kém, chế độ ăn thiếu cân bằng như: ăn chay, ăn kiêng, người có sức khỏe kém.
Với thai kỳ bình thường, nếu có chế độ ăn uống đầy đủ thì sử dụng PM Procare(lọ màu đỏ) sẽ là sự lựa chọn phù hợp với bạn nhé!
Chúc bạn một thai kỳ khỏe mạnh!
Hiển thị trả lời